Gỡ điểm nghẽn dữ liệu phân tán

Năm 2026, quy mô thị trường AI ứng dụng trong chính phủ và dịch vụ công toàn cầu đạt 31,1 tỷ USD. Theo đánh giá từ Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), 92% quốc gia thành viên đã ban hành chiến lược ứng dụng AI trong chính phủ. Tại Việt Nam, dưới tác động của Nhà Cái Bet88 Com Đăng Ký Nhận 88k 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, cuộc cách mạng hành chính công đang diễn ra mạnh mẽ, với khối kinh tế số đóng góp 18,3% GDP cùng tốc độ tăng trưởng 20%.

Tuy nhiên, bộ máy quản lý đang phải đối mặt với điểm nghẽn lớn về dữ liệu phân tán. Theo báo cáo từ UNESCO, Việt Nam hiện thiếu dữ liệu có cấu trúc, dữ liệu chuẩn hóa và dữ liệu gắn nhãn - những thành phần bắt buộc để triển khai ứng dụng AI quy mô lớn. Phân tích từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) và OECD chỉ ra rằng, phần lớn thời gian xử lý hồ sơ hành chính bị lãng phí vào việc nhập liệu hoặc đối soát thủ công giữa các hệ thống rời rạc.

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đã tiếp cận trực diện vào luồng thông tin này. Quan điểm chiến lược của Viettel là các cơ quan nhà nước không nên tiếp tục xây dựng các phần mềm nghiệp vụ độc lập mà cần sử dụng kho dữ liệu dùng chung làm hạ tầng hội tụ. Mọi thông tin được thu thập, làm sạch, chuẩn hóa định dạng và gắn nhãn trên một nền tảng duy nhất trước khi phân phối lại.

Theo chuyên gia Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel (Viettel AI): "Khi luồng quản trị dữ liệu được thiết lập lại, vai trò của AI thay đổi từ hỗ trợ sang dẫn dắt. Thay vì chỉ xử lý các tác vụ đơn lẻ, AI tiếp cận dữ liệu trong bối cảnh đầy đủ hơn, bao gồm lịch sử xử lý và thông tin đa nguồn, từ đó tự động phân luồng hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lý và hỗ trợ ra quyết định".

Có thể thấy, nền tảng quản trị và phân tích dữ liệu Viettel (Viettel DAP) giúp các cơ quan quản lý loại bỏ báo cáo thủ công, giảm tới 92% khối lượng báo cáo và tiết kiệm 95% thời gian tổng hợp. Thực tế chứng minh tại Ninh Bình, kho dữ liệu dùng chung tích hợp hơn 1.500 bộ dữ liệu chuyên ngành ghi nhận gần 55.000 lượt truy cập, đưa tỷ lệ hồ sơ hành chính giải quyết đúng và trước hạn lên mức 99,1%. Ở quy mô quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do Bộ Công an quản lý đã tạo nền tảng định danh thống nhất, xử lý hàng tỷ giao dịch.

Đồng bộ với chiến lược này, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp từ 30% GRDP trở lên vào năm 2026. Hệ thống dữ liệu dùng chung được liên thông theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống".

Thời gian qua, TP Hồ Chí Minh đã tập trung quy hoạch kho dữ liệu xoay quanh 3 trụ cột: Người dân, tài chính - doanh nghiệp và đất đai - đô thị; thu thập hoàn thiện 25/39 danh mục cơ sở dữ liệu chuyên ngành và kết nối thông suốt 13 cơ sở dữ liệu quốc gia. Hạ tầng phần cứng cũng được mở rộng với trung tâm dữ liệu quy mô hơn 1.000 máy chủ, cùng mạng Metronet kết nối hơn 800 điểm dùng riêng.

Cộng hưởng nguồn lực công - tư nội địa

Nếu dữ liệu được ví là "hạ tầng" của chính quyền số thì AI chính là công cụ giúp khai thác hiệu quả hạ tầng đó. Tuy nhiên, AI chỉ có thể tạo ra giá trị khi được "nuôi dưỡng" bằng nguồn dữ liệu đầy đủ, liên thông và có chất lượng. Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng, đầu tư vào AI mà chưa giải quyết bài toán dữ liệu sẽ khó tạo ra bước đột phá trong cải cách hành chính.

Thực tế, các doanh nghiệp công nghệ lớn của Việt Nam đều đang chuyển hướng từ phát triển các phần mềm đơn lẻ sang xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ chính quyền số. Bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh (DXCenter) khẳng định: "AI sẽ không thay thế cán bộ, công chức nhưng sẽ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực giúp giảm công việc thủ công, nâng cao chất lượng tham mưu".

Trong 5 tháng đầu năm 2026, cấp xã tại TP Hồ Chí Minh tiếp nhận gần 1,8 triệu hồ sơ, trong đó 1,4 triệu hồ sơ nộp trực tuyến. Hệ thống tự động khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID, ghi nhận 60.000 lượt xác thực mỗi ngày. Với 186 dịch vụ dữ liệu liên thông qua trục NDXP, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt 99,3%.

Bức tranh số hóa tiếp tục được hoàn thiện bởi các doanh nghiệp công nghệ lớn. Tập đoàn FPT, dưới định hướng "AI First", đưa AI thành hạt nhân trong 5 trụ cột công nghệ lõi. Bộ giải pháp FPT.dGOV hiện diện tại hơn 40 tỉnh thành, cung cấp 1.500 dịch vụ công.

Tại Quảng Ninh, FPT là đơn vị kiến tạo mô hình chính quyền địa phương hai cấp và Trung tâm Phục vụ Hành chính công một cấp (vận hành từ ngày 1/7/2025). Nền tảng này giúp giảm 40% thời gian giao dịch, tiết kiệm 70 tỷ đồng chi phí Bet88013 nhà cái uy tín mỗi năm. Tại Đà Nẵng, mô hình hành chính công chủ động tự nhận diện nhu cầu qua kho dữ liệu đã thực hiện 112.389 cảnh báo nhắc nhở và tự động cấp giấy khai sinh nhờ kết nối 27 bệnh viện. Ứng dụng dCitizen cũng ghi nhận 500.000 người dùng với 3 triệu lượt tương tác trong nửa đầu năm.

Trong khi đó, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) thiết lập hệ thống kết nối thông suốt từ Trung ương đến cấp phường, xã. Nền tảng VNPT-iGate tích hợp Cổng Dịch vụ công Quốc gia tự động hóa luồng xử lý, giảm 60% thời gian giải quyết thủ tục. Trung tâm Điều hành Thông minh (VNPT IOC) hỗ trợ tự động hóa quy trình vận hành và ra quyết định tức thời tại Lào Cai, Yên Bái, Sóc Trăng. Riêng tại Lào Cai, VNPT còn tích hợp thành công Cửa khẩu số để quản lý luồng phương tiện tự động.

Ở tuyến cơ sở, Tập đoàn Công nghệ CMC hợp tác với UBND TP Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030 để xây dựng "Thành phố AI". Nền tảng C-Gov tích hợp Trợ lý ảo AI được thí điểm tại 3 - 5 đơn vị cấp phường ở Hà Nội, giúp cán bộ tra cứu văn bản pháp quy và soạn thảo văn bản. Để đảm bảo chủ quyền dữ liệu, CMC dự kiến vận hành Trung tâm Điện toán đám mây quy mô 80MW vào năm 2028, kết hợp nền tảng C.OpenAI xử lý ngôn ngữ tiếng Việt.

Sự hợp tác này làm thay đổi căn bản chức năng của lực lượng công vụ. Thông qua phong trào "Bình dân học vụ số" tại TP Hồ Chí Minh, 118 khóa đào tạo đã được tổ chức cho 30.000 cán bộ. Khi AI gánh vác việc nhập liệu và đối soát, công chức chuyển dịch sang vai trò phân tích chính sách và xử lý các vấn đề phức tạp, kiến tạo nền hành chính hiện đại, linh hoạt và nhân văn.