New York đón chào tôi trở về sau một chuyến bay đêm từ Atlanta theo một cách khá đặc biệt: Mùi không khí hơi nằng nặng và bầu trời đùng đục. Đấy không phải là New York tôi đã rời đi nhiều ngày trước, bắt đầu một hành trình rong ruổi qua rất nhiều thành phố của nước Mỹ với nhiều trận đấu khác nhau, cho đến khi trở về đây cho trận đấu cuối cùng của giải, trận chung kết Chủ nhật này trên sân MetLife ở New Jersey, vốn cách New York một con sông. Đấy cũng có phải là một cách tốt để New York đón chào Tây Ban Nha và Argentina đến với trận chung kết?

Chắc chắn là không, nhưng kể từ sáng thứ Năm, New York thức dậy trong sắc trời màu cam chứ không còn xanh trong như trước nữa. Đây không phải là lần đầu tiên hiện tượng này xảy ra. Tình trạng tương tự từng xuất hiện vào năm 2023, nhưng thời điểm diễn ra lần này đã biến nó thành một sự kiện thu hút sự chú ý lớn và gây ra những lo ngại đặc biệt. Hiện tượng này có nguyên nhân rất rõ ràng. Nước Canada láng giềng mà Tổng thống Donald Trump từng đe dọa sáp nhập để trở thành bang thứ 51 của Mỹ hiện đang phải đối phó với hàng trăm đám cháy rừng, trong đó nhiều đám cháy đã vượt tầm kiểm soát. Các luồng khí quyển đã đẩy khói bụi về phía Đông Nam, bao trùm phần lớn khu vực Đông Bắc Hoa Kỳ, trải dài từ vùng Ngũ Đại Hồ cho đến tận New Jersey, nơi diễn ra trận đấu. Tình hình càng trở nên trầm trọng hơn do sự xuất hiện của "vòm nhiệt" (heat dome), thay vì làm phát tán các hạt bụi, hiện tượng này lại giữ chúng bị mắc kẹt ở tầng khí quyển sát mặt đất.

Kể từ sáng thứ Năm, chính quyền New York đã liên tục đưa ra các cảnh báo. Chỉ số chất lượng không khí đã chạm mức được coi là có hại cho sức khỏe; mặc dù sau đó tình hình có cải thiện đôi chút, Sở Y tế vẫn khuyến nghị người dân thực hiện các biện pháp phòng ngừa, trong đó có việc hạn chế ra ngoài. New York cũng bắt đầu phát khẩu trang KN95 tại các thư viện, đồn cảnh sát và trạm cứu hỏa. Vấn đề gây lo ngại nhất khi trận chung kết vào Chủ nhật lại nằm ở yếu tố kết cấu: Sân vận động MetLife không có mái che. Nếu trận đấu này diễn ra trên các sân của Dallas, Atlanta hoặc Los Angeles thì chắc chắn không có vấn đề gì, vì đó đều là các sân có mái che và được lắp rất nhiều điều hòa công suất lớn. Điều đó có nghĩa là cả các cầu thủ lẫn khoảng hơn 8 vạn khán giả dự kiến có mặt tại sân sẽ phải tiếp xúc trực tiếp với điều kiện không khí thực tế vào ngày hôm đó. Theo các chuyên gia, việc hít phải loại khói bụi này suốt cả ngày tương đương với việc hút mười điếu thuốc lá.

Ô nhiễm không khí đã ảnh hưởng đến quá trình chuẩn bị của các đội bóng. Đội tuyển Tây Ban Nha đã phải điều chỉnh buổi tập hôm thứ Năm vừa qua, sau khi đến đây trước đội tuyển Argentina một ngày. Giới truyền thông chỉ được phép theo dõi vài phút đầu của buổi tập vốn dự kiến kéo dài một giờ đồng hồ. Hiện chưa biết các buổi tập một ngày trước trận đấu có bị ảnh hưởng và liệu trận đấu có diễn ra trong điều kiện khói bụi vẫn mù mịt nữa không. New York và New Jersey giờ đây đang khao khát mong chờ những cơn mưa, điều trên thực tế xảy ra rất nhiều ở bang Texas và Georgia những ngày qua, nơi tôi có mặt ở đó cho các trận đấu bán kết.

Có rất nhiều điều đang chờ đợi người hâm mộ bóng đá toàn thế giới chiều Chủ nhật này, giờ Mỹ. Đó không chỉ là trận đấu được kì vọng sẽ rất hấp dẫn, giữa lần đầu tiên một đội đương kim vô địch thế giới đối đầu với đương kim vô địch châu Âu ở một trận chung kết World Cup, mà còn cả show diễn giữa giờ của hàng loạt các ngôi sao hàng đầu thế giới. Một World Cup diễn ra tuyệt vời trên sân cỏ rất có thể sẽ kết thúc trong màn khói bụi, một sự nhắc nhở tất cả chúng ta về một thực tế không ai có thể chối cãi về thảm họa môi trường do sự nóng lên của toàn cầu, điều mà chính loài người góp phần gây nên. 

  A.N