Không chỉ lớn nhất lịch sử về quy mô, World Cup 2026 còn được dự báo là sự kiện thể thao đầu tiên cán mốc doanh thu 10 tỷ USD. FIFA đang xây dựng một "cỗ máy in tiền" chưa từng có, và mở ra kỷ nguyên tăng trưởng mới cho giải đấu danh giá nhất hành tinh.

FIFA từng sử dụng một giọng điệu đầy tự hào trong báo cáo tài chính năm 2022, và họ hoàn toàn có lý do. Chỉ trong một năm kết thúc bằng kỳ World Cup mùa đông tại Qatar, FIFA thu về gần 5,8 tỷ USD doanh thu. Cơ quan quyền lực cao nhất của bóng đá thế giới gọi đó là "một thành tựu tài chính vô song".

Chưa bao giờ FIFA kiếm được số tiền khổng lồ chỉ trong vài tuần diễn ra trên đất Qatar như vậy. Mọi nguồn thu đều tăng vọt: doanh thu thương mại, doanh thu truyền hình, doanh thu bán vé. Tổng doanh thu cuối cùng vượt xa World Cup 2018 tại Nga hay World Cup 2014 tại Brazil, đồng thời gần gấp đôi mức 3,36 tỷ USD mà giải đấu tại Nam Phi tạo ra cách đây 16 năm. Tuy nhiên, chỉ bốn năm sau, FIFA lại chuẩn bị đón nhận một cột mốc còn đáng kinh ngạc hơn.

Chủ tịch Gianni Infantino từng công khai dự báo World Cup 2026 sẽ mang về gấp đôi doanh thu của Qatar 2022, tức khoảng 10 tỷ USD – biến đây thành sự kiện thể thao đầu tiên trong lịch sử đạt mốc doanh thu này.

World Cup 2026 mở ra kỷ nguyên mới

Giải đấu do Mỹ, Mexico và Canada đồng đăng cai đã mở ra một chương hoàn toàn mới cho FIFA. Giá vé cao ngất ngưởng tạo nên vô số tranh cãi, nhưng việc mở rộng giải đấu lên 104 trận, kết thúc bằng trận chung kết giữa Tây Ban Nha và Argentina, cũng giúp FIFA tạo ra sự bùng nổ về doanh thu thương mại và bản quyền truyền hình.

Trong nhiều năm, Olympic mùa hè luôn được xem là chuẩn mực về quy mô tài chính. Tuy nhiên, Olympic Paris 2024 chỉ mang về hơn 5 tỷ USD doanh thu, trong khi EURO 2024 tại Đức đạt khoảng 2,9 tỷ USD.

Sự phát triển mạnh mẽ của bóng đá cấp CLB đã tạo nền tảng để FIFA khai thác giá trị ở cấp độ đội tuyển quốc gia. Thậm chí FIFA còn dự báo chu kỳ 2027-2030 – kết thúc bằng kỳ World Cup kỷ niệm 100 năm tổ chức tại Morocco, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha (cùng các trận khai mạc đặc biệt ở Argentina, Paraguay và Uruguay) – sẽ tạo ra thêm 1 tỷ USD so với chu kỳ hiện tại.

Giáo sư Rob Wilson, Hiệu trưởng Đại học Kinh doanh Bóng đá (UCFB), lý giải: "Đó đơn giản là quy luật cung - cầu. World Cup chỉ diễn ra bốn năm một lần nên nguồn cung cực kỳ hạn chế, trong khi nhu cầu đã tăng mạnh suốt hai thập kỷ qua. Khi nguồn cung hạn chế gặp nhu cầu khổng lồ, FIFA hoàn toàn có thể định giá theo đúng giá trị thực của sản phẩm."

Hiện nay, giá trị ấy đã lên tới 11 chữ số.

Nước Mỹ là "mỏ vàng" của FIFA

Trong hơn một tháng qua, FIFA đã tận dụng tối đa lợi thế của thị trường Bắc Mỹ. Dù Canada và Mexico đồng đăng cai, nhưng Mỹ mới là trung tâm của giải đấu với 78 trong tổng số 104 trận, bao gồm toàn bộ các trận đấu từ vòng 1/8 trở đi. Đây là cơ hội hoàn hảo để FIFA tối đa hóa doanh thu.

Giá vé gần như không có giới hạn trong một thị trường vốn quen với việc chi số tiền lớn cho các sự kiện thể thao. Dù vậy, người hâm mộ vẫn đổ kín các sân vận động. Tổng lượng khán giả vượt 6 triệu người, chấp nhận mức giá cao để được trực tiếp theo dõi World Cup. Năm ngoái, FIFA từng dự báo doanh thu từ bán vé và dịch vụ hiếu khách trong chu kỳ bốn năm này đạt khoảng 3,5 tỷ USD, cao gấp ba kỷ lục trước đó tại Qatar 2022.

Nguyên nhân bao gồm: World Cup mở rộng từ 32 lên 48 đội, số trận tăng thêm 40, số lượng vé phát hành gần gấp đôi. Ngoài ra, FIFA còn áp dụng mô hình giá vé động (dynamic pricing) gây nhiều tranh cãi cùng nền tảng bán lại vé, nơi tổ chức này thu hai khoản phí 15% trên mỗi giao dịch.

Tuy nhiên, FIFA cũng thừa nhận rất khó tái lập thành công này. Trong báo cáo tài chính năm 2025, FIFA dự báo doanh thu bán vé và dịch vụ hiếu khách giai đoạn 2027-2030 sẽ giảm khoảng 938 triệu USD, gián tiếp thừa nhận rằng rất lâu nữa mới có một kỳ World Cup tạo ra nguồn thu lớn như tại Bắc Mỹ. Ngay cả khi World Cup tiếp tục mở rộng lên 64 đội, điều đó cũng chưa chắc đủ để bù đắp.

"Mỏ vàng" từ các nhà tài trợ

Không chỉ bán vé, World Cup tại Mỹ còn trở thành cỗ máy thương mại khổng lồ. Một lãnh đạo cấp cao từng tham gia hoạt động thương mại của FIFA nhận xét: "Nga và Qatar đều là những thị trường khó khai thác về thương mại. World Cup tại Mỹ từ đầu đã được xác định sẽ là kỳ giải bùng nổ nhất."

Bên cạnh các đối tác toàn cầu như: adidas, Coca-Cola, Visa, Aramco, Hyundai (với giá trị hợp đồng khoảng 80-100 triệu USD mỗi năm), World Cup 2026 còn thu hút hàng loạt nhà tài trợ mới như: Bank of America, McDonald's. Mỗi doanh nghiệp sẵn sàng chi tới 100 triệu USD để gắn thương hiệu với giải đấu. Ngoài ra còn có 14 đối tác cấp thấp hơn như Home Depot hay American Airlines, với các hợp đồng trị giá tới 40 triệu USD.

Phil Carling, Giám đốc bóng đá của hãng tiếp thị thể thao Octagon, cho biết: "Rất nhiều thương hiệu Mỹ vốn gắn bó lâu năm với bóng đá xem đây là thương vụ bắt buộc phải tham gia. Đồng thời cũng có nhiều doanh nghiệp trước đây không hề đầu tư vào bóng đá, nhưng vì World Cup diễn ra tại Mỹ, trùng dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc, nên họ không thể đứng ngoài."

Bản quyền truyền hình vẫn là "con gà đẻ trứng vàng"

FIFA ước tính có khoảng 6 tỷ người trên toàn thế giới theo dõi World Cup 2026 dưới nhiều hình thức khác nhau.

Các con số về truyền hình càng cho thấy sức hút khổng lồ. Tại Mỹ, trận tuyển Mỹ thua Bỉ ở vòng 1/8 thu hút 30 triệu khán giả, trở thành trận đấu đội tuyển Mỹ được xem nhiều nhất lịch sử trên kênh Fox. Tại Canada, Bell Media ghi nhận trung bình 5,4 triệu người xem trận Canada gặp Morocco – kỷ lục mới của bóng đá nước này. Ở châu Âu, các trận đấu của Bồ Đào Nha hay Na Uy đều đạt lượng người xem tương đương gần một nửa dân số.

Theo chuyên gia bản quyền truyền hình Pierre Maes: "World Cup là tài sản truyền hình lớn nhất của bóng đá. Điều đặc biệt là nó thu hút cả những người không xem bóng đá trong bốn năm còn lại. Không chỉ người hâm mộ bóng đá mà cả công chúng nói chung đều theo dõi."

Nhờ đó, FIFA dự báo doanh thu bản quyền truyền hình giai đoạn 2023-2026 đạt khoảng 5,2 tỷ USD, tiếp tục là nguồn thu lớn nhất. Mục tiêu trong chu kỳ 2027-2030 là vượt 6 tỷ USD.

Mở rộng World Cup: Cơ hội hay rủi ro?

FIFA tin rằng nhiều trận đấu hơn sẽ đồng nghĩa với doanh thu lớn hơn. Chủ tịch Gianni Infantino thậm chí chưa loại trừ khả năng World Cup 2030 sẽ mở rộng lên 64 đội.

Tuy nhiên, Pierre Maes cảnh báo: "Về lâu dài, đây không phải quyết định tốt vì nó làm giảm sức hấp dẫn của từng trận đấu. Sẽ có nhiều trận không thu hút khán giả ở những quốc gia không tham dự. Nhưng trong ngắn hạn, FIFA có thêm trận đấu để bán cho các đài truyền hình và giúp họ tăng doanh thu quảng cáo." Nói cách khác, trong ngắn hạn, tất cả các bên đều hưởng lợi.

Liệu FIFA có thể tái lập kỳ tích? Theo nhiều chuyên gia, thành công tài chính của World Cup 2026 phụ thuộc rất lớn vào địa điểm tổ chức. "Bạn có giải thể thao lớn nhất thế giới được tổ chức tại thị trường thương mại phát triển nhất hành tinh", giáo sư Rob Wilson nhận định, "World Cup 2034 ở Saudi Arabia có thể trông rất hoành tráng trên giấy tờ nhờ nguồn vốn khổng lồ, nhưng doanh thu mà FIFA kiếm được tại Mỹ mới thực sự là điều đáng kinh ngạc."

Phil Carling cũng cho rằng việc World Cup 2030 không còn diễn ra tại Bắc Mỹ chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến doanh thu tài trợ địa phương. Ông ước tính riêng các nhà tài trợ nội địa như Home Depot đã mang lại khoảng 500 triệu USD trong năm 2026 – con số rất khó tái lập tại Morocco, Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha.

Dẫu vậy, FIFA vẫn tin tưởng sức hút ngày càng lớn của bóng đá sẽ giúp tổ chức này tiếp tục mở rộng nguồn thu. Trong hơn một tháng qua, World Cup đã chứng minh rằng giải đấu này chưa bao giờ lớn hơn về quy mô, tầm ảnh hưởng và giá trị thương mại.

Điều mà FIFA cùng 211 liên đoàn thành viên đang chờ đợi lúc này chỉ còn là câu trả lời cuối cùng: lợi nhuận thực tế của kỳ World Cup 2026 sẽ lớn đến mức nào.