Định giá rẻ trong khi nền tảng doanh nghiệp cải thiện

Cho biết tại chương trình livestream "Đầu tư cổ phiếu không cần nhìn bảng điện", bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc Phân tích và Nghiên cứu thị trường VinaCapital, chỉ ra sự lệch pha rõ rệt: Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, VN-Index gần như giảm khoảng 5% trong nửa đầu năm, thanh khoản sụt còn khoảng 500 triệu USD/phiên so với mức 1 tỷ USD/phiên hồi đầu năm, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp trên sàn HOSE quý 1 tăng 37% và quý 2 ước tính tăng 15 - 20% so với cùng kỳ.

Lý giải điều này, ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư Cấp cao, Nhà điều hành quỹ VinaCapital, cho biết sự lệch pha này bắt nguồn từ "ba cơn gió ngược" vĩ mô: Lãi suất trong nước tăng thêm khoảng 200 điểm cơ bản từ đầu năm, đẩy lãi suất huy động lên 8 - 9%; lạm phát trong nước leo thang do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu, với lạm phát tháng 5 chạm 5,6% và tháng 6 vẫn neo ở 4,7%; đà bán ròng kỷ lục 80.000 tỷ đồng của khối ngoại khi dòng vốn quốc tế dịch chuyển sang Mỹ, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản để đón sóng công nghệ AI và bán dẫn. 

Ông Minh cho rằng, thị giá về dài hạn buộc phải phản ánh đúng giá trị thực của doanh nghiệp và phần lớn yếu tố vĩ mô kém tích cực nêu trên đã được phản ánh vào mặt bằng giá hiện tại.

Đồng quan điểm, ông Thái Quang Trung, Giám đốc Đầu tư, Nhà điều hành quỹ VinaCapital, cho biết quỹ đánh giá chất lượng tăng trưởng lợi nhuận qua ba lớp lọc: Tính phân hóa (tăng trưởng lan tỏa hay chỉ tập trung ở vài cổ phiếu vốn hóa lớn), chất lượng lợi nhuận (loại trừ lãi đột biến phi cốt lõi, cảnh giác dòng tiền kinh doanh âm) và tính bền vững của chu kỳ tăng trưởng.

Trên cơ sở đó, VinaCapital tập trung vào nhóm khoảng 20 cổ phiếu chủ đạo (chỉ chiếm 25 - 30% vốn hóa toàn thị trường nhưng chiếm tới 2/3 tài sản danh mục quỹ) được dự phóng tăng trưởng lợi nhuận 20 - 30% trong quý 2 nhờ mở rộng quy mô ngành, giành thị phần và tối ưu chi phí.

Góc nhìn này không phải của riêng VinaCapital. Theo thống kê của Fmarket, lũy kế 3 năm nhiều chứng chỉ quỹ cổ phiếu vẫn duy trì mức sinh lời vượt trội so với VN-Index, dẫn đầu là DCDS của Dragon Capital với 94,36% (bình quân 24,8%/năm), tiếp theo là BVFED (74,15%), SSISCA (70,72%) và VCBF-BCF (66,19%) cho thấy hiệu suất vượt trội không chỉ đến từ một công ty quản lý quỹ mà lan tỏa trên nhiều đơn vị.

Tiềm năng dài hạn nhưng đòi hỏi kỷ luật và kỳ vọng đúng

Không dừng ở phân tích thị trường ngắn hạn, nhiều chuyên gia quản lý quỹ khác cũng nhận định chứng chỉ quỹ vẫn còn dư địa, với điều kiện nhà đầu tư tiếp cận đúng cách. 

Ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực chứng khoán tại Dragon Capital, lưu ý sai lầm phổ biến là dùng giá chứng chỉ quỹ để đánh giá mức độ "đắt - rẻ" như cổ phiếu. Theo ông, giá chứng chỉ quỹ chỉ phản ánh giá trị tài sản ròng, không bị chi phối bởi cung cầu ngắn hạn hay tâm lý thị trường nên "quan trọng là nhà đầu tư tham gia từ sớm, đều đặn và dài hạn".

Từ góc độ vĩ mô, ông Phạm Lê Duy Nhân, Giám đốc Quản lý danh mục đầu tư VCBF, cho rằng sự cải thiện đồng đều hơn của nền tảng doanh nghiệp niêm yết, kể cả khối doanh nghiệp nhà nước, đang tạo điều kiện để các danh mục xây dựng trên tiêu chí định giá hợp lý được thị trường "định vị lại" trong thời gian tới.

 Diễn biến này phần nào được kiểm chứng ngay đầu năm. Theo thống kê Fmarket, các quỹ của VinaCapital và VCBF đều lọt Top 10 hiệu suất tháng 1/2026, trong đó VINACAPITAL-VMEEF đạt 10,14%, gấp bốn lần mức tăng VN-Index cùng kỳ. 

Thông tin đáng chú ý khác là việc Fitch Ratings nâng xếp hạng tín nhiệm công cụ nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam lên mức đầu tư BBB-, được VinaCapital đánh giá có thể tạo tác động tích cực cho thị trường còn lớn hơn cả sự kiện FTSE Russell nâng hạng mới nổi, mở đường cho dòng vốn tổ chức quốc tế tham gia sâu hơn.

Về phía nhà đầu tư cá nhân, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng giám đốc Công ty Quản lý quỹ Vietcombank (VCBF), khuyến nghị lựa chọn quỹ theo đúng khẩu vị rủi ro. Nhóm chấp nhận rủi ro trung bình - cao có thể chọn quỹ cổ phiếu, trong khi người ưu tiên an toàn nên nghiêng về quỹ trái phiếu. 

Bà Lê Thị Ngọc Ánh, Giám đốc Vận hành InvestingPro, cũng gợi ý công thức phân bổ "lấy 100 trừ đi số tuổi" để xác định tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục - một nguyên tắc trùng khớp với khuyến nghị của ông Thái Quang Trung (VinaCapital) khi ông tính toán một nhà đầu tư Việt Nam điển hình ở độ tuổi trung vị 34 có thể phân bổ tới 66% tài sản vào kênh cổ phiếu.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo về hành vi đầu tư sai thời điểm. Bà Nguyễn Hoài Thu, Phó Tổng Giám đốc VinaCapital, nhận định nhiều nhà đầu tư cá nhân sau một thời gian tự đầu tư mới chuyển sang quỹ mở, nhưng không ít người vẫn "nhảy quỹ" theo hiệu suất ngắn hạn, dẫn tới hiệu quả dài hạn kém do bán ra đúng lúc quỹ đang ở giai đoạn hấp dẫn nhất. 

Ông Huỳnh Hoàng Phương, chuyên gia tài chính độc lập, cũng cho rằng hiệu quả của quỹ nên được đánh giá trong khung 3 - 5 năm thay vì chỉ một năm, bởi "có những giai đoạn quỹ thua kém thị trường, nhưng nếu chiến lược đầu tư vững chắc và danh mục tốt, đây lại là cơ hội tích lũy dài hạn".

Nhìn chung, phần lớn ý kiến từ giới quản lý quỹ đều gặp nhau ở một điểm, chứng chỉ quỹ chưa mất đi tiềm năng mà ngược lại có thể đang ở vùng định giá hấp dẫn nhờ nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện và triển vọng nâng hạng tín nhiệm, nâng hạng thị trường. Nhưng tiềm năng đó chỉ hiện thực hóa với những nhà đầu tư đủ kiên nhẫn, xác định rõ mục tiêu, khẩu vị rủi ro và tránh phản ứng theo biến động ngắn hạn của bảng điện.