Để chủ động ứng phó, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương, các đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi, ban quản lý dự án và đơn vị cấp nước sạch nông thôn khu vực vùng núi, trung du Bắc Bộ và Quảng Ninh tăng cường theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, mưa lũ. Các đơn vị rà soát các công trình thủy lợi trọng điểm, công trình cấp nước sạch nông thôn có nguy cơ xảy ra sự cố để kịp thời triển khai phương án bảo đảm an toàn.

Đối với các hồ chứa thủy lợi đang thi công, các đơn vị cần đặc biệt lưu ý bảo đảm an toàn cho các hạng mục công trình ngầm, công trình dẫn dòng, đồng thời có phương án bảo vệ người, phương tiện và thiết bị thi công. Với các hồ chứa xung yếu, không bảo đảm an toàn, cần xem xét hạn chế hoặc không tích nước.

Cục cũng yêu cầu các đơn vị tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 3952/CT-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa, lũ năm 2026.

Các địa phương khoanh vùng diện tích cây trồng có nguy cơ ngập úng, xây dựng phương án ứng phó phù hợp với năng lực tiêu úng của hệ thống thủy lợi; ưu tiên bảo vệ diện tích mạ, lúa mới cấy, gieo sạ. Cùng với đó, chủ động bơm tiêu nước đệm trước khi mưa lớn xảy ra và vận hành tối đa công suất các công trình tiêu úng khi có ngập lụt, đặc biệt tại các vùng trũng thấp.

Đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết, các đơn vị quản lý phải kiểm tra, vận hành thử toàn bộ thiết bị, rà soát hệ thống cấp điện chính và dự phòng, xây dựng hoặc điều chỉnh kịch bản vận hành theo diễn biến mưa để chủ động đón lũ, bảo đảm an toàn công trình và tránh xả lũ bất thường gây ảnh hưởng đến khu vực hạ du. Việc cảnh báo sớm cho người dân trước khi xả lũ hoặc khi có nguy cơ xảy ra sự cố phải được thực hiện nghiêm túc.

Bên cạnh đó, các địa phương cần tuyên truyền, hướng dẫn người dân các giải pháp thu trữ, xử lý nước trong trường hợp thiếu nước sạch, đồng thời sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả và chủ động dự trữ nước phục vụ sinh hoạt.

Trong thời gian xảy ra mưa, lũ, các đơn vị tổ chức trực ban 24/24 giờ, bố trí lực lượng thường trực tại các công trình có nguy cơ xảy ra sự cố để kịp thời xử lý ngay từ giờ đầu, triển khai ứng phó theo phương châm "bốn tại chỗ".

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cũng đề nghị các địa phương thường xuyên báo cáo tình hình an toàn công trình thủy lợi, công trình cấp nước sạch nông thôn, tình trạng thiếu nước sinh hoạt, sự cố công trình và công tác vận hành hệ thống thủy lợi phục vụ phòng, chống ngập lụt, úng về Cục Quản lý và Xây dựng công trình thuỷ lợi để kịp thời chỉ đạo, xử lý.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ ngày 16-18/7, khu vực vùng núi, trung du Bắc Bộ và Quảng Ninh có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến từ 80-150 mm, có nơi trên 300 mm; nguy cơ xuất hiện mưa cường suất lớn trên 100 mm trong 3 giờ. Từ ngày 19/7, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục có mưa vừa, cục bộ có nơi mưa rất to trên 100 mm.