Điểm sáng dự án rạch Xuyên Tâm

Đến hết tháng 6, TP Hồ Chí Minh đã giải ngân 51.636 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 35% kế hoạch vốn năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao. Mặc dù chưa đạt mục tiêu 40% theo kế hoạch, kết quả giải ngân cho thấy tiến độ đầu tư công đã được cải thiện đáng kể so với những tháng đầu năm.

Thực tế, trong 4 tháng đầu năm, thành phố mới giải ngân được 15.565 tỷ đồng, tương đương 10,5% kế hoạch. UBND TP Hồ Chí Minh đã yêu cầu các sở ngành, địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để thúc đẩy giải ngân đầu tư công.

Nhờ đó, một số dự án đã được tháo gỡ về công tác giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ thi công trên công trường. Nổi bật là dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm (từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật), có tổng mức đầu tư hơn 17.229 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2023 - 2028.

Ghi nhận tại gói thầu XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, hiện nhà thầu triển khai đồng loạt nhiều mũi thi công, trong đó các hạng mục gia cố nền, xây dựng kè, hệ thống thoát nước, hạ tầng kỹ thuật đều được đẩy nhanh tiến độ. Trong khi đó, các gói thầu XL-01 và XL-02được khởi công muộn hơn, hiện các nhà thầu cũng đang triển khai nhiều mũi thi công nhằm bù đắp thời gian bị vướng mặt bằng.

Ông Đậu An Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP. Hồ Chí Minh cho biết, khối lượng thi công cao nhất là gói thầu XL-03 (khởi công tháng 5/2025), đến nay đạt khoảng 65% và dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Với việc mặt bằng được bàn giao đầy đủ, chủ đầu tư sẽ làm việc lại với các nhà thầu để xây dựng tiến độ chi tiết toàn dự án. Trường hợp cần thiết, công trường sẽ tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án vào cuối năm 2027.

Để có được điều kiện thi công trên, các địa phương có dự án đi qua (phường Bình Thạnh, Gia Định, Bình Lợi Trung, An Nhơn) đã nỗ lực triển khai công tác giải phóng mặt bằng thời gian qua. Dự áncải tạo rạch Xuyên Tâm có 2.190 trường hợp phải thu hồi đất.

Là địa phương có nhiều hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án, với 869 trường hợp (606 trường hợp giải tỏa toàn phần), phường Gia Định nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của dự án đối với sự phát triển của thành phố và địa phương. Theo ông Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch UBND phường Gia Định, địa phương đã thành lập các Tổ công tác tuyên truyền, vận động thực hiện dự án. Các đơn vị đã tổ chức đối thoại trực tiếp với người có đất thu hồi để lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kịp thời giải quyết thấu đáo các khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của người có đất thu hồi. 

Với sự chỉ đạo quyết liệt của toàn bộ hệ thống chính trị phường và sự đồng thuận, hợp tác của người dân, đến cuối tháng 6, 100% hộ dân bị ảnh hưởng của dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm đã thống nhất tự nguyện bàn giao mặt bằng để triển khai dự án mà không phải áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi đất.

Tại buổi kiểm tra công trường dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm cuối tháng 6, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được yêu cầu chủ đầu tư tăng tốc để hoàn thành dự án ngay trong năm 2027 để sớm chỉnh trang đô thị. Cùng với dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm và cải tạo bờ Bắc Kênh Đôi, thành phốsắp tới cũng triển khai nhiều dự án di dời nhà trên kênh, rạch có quy mô lớn. Theo ông Được, từ kết quả đạt được trong công tác giải phóng mặt bằng dự án rạch Xuyên Tâm, thành phố sẽ nhân rộng cách làm này.

Tập trung giải phóng mặt bằng cho dự án chiến lược

Từ đầu năm đến nay, TP Hồ Chí Minh đã triển khai hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược quy mô lớn, với tổng vốn đầu tư khoảng 520.000 tỷ đồng. Trong đó có nhiều dự án giao thông, đô thị quy mô lớn như metro số 2, cầu Phú Mỹ 2, Khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa và Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. 

Nhiều dự án đã triển khai trong các năm trước cũng được thành phố tập trung tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến mặt bằng. Theo đó, tuyến metro Bến Thành - Tham Lương khởi công tháng 1/2026, tạo tiền đề quan trọng để đẩy nhanh tiến độ phát triển hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn của thành phố; cao tốc TP Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành đã hoàn thành bàn giao hơn 255 ha mặt bằng; Vành đai 4 đã chi trả hơn 5.084 tỷ đồng cho các trường hợp bị ảnh hưởng.

Để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh đã thường xuyên đi kiểm tra thực địa, trực tiếp giải quyết các vướng mắc cho các dự án. Tại dự án nút giao An Phú, một trong những công trình trọng điểm bị chậm tiến độ do vướng mặt bằng 22.000 m2 của Khu đô thị phát triển An Phú cũng đã có hướng tháo gỡ. 

Giữa tháng 6, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho dự án mở rộng đường Lương Định Của, trong đó có phạm vi khu đất trên. Việc thu hồi khu đất hơn 22.000 m2 sẽ tạo điều kiện thi công nhánh cầu kết nối đường Lương Định Của với đường dẫn cao tốc thuộc nút giao An Phú. Thành phố giao các đơn vị có liên quan hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và bàn giao trước ngày 30/11.

Ông Lê Ngọc Hùng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông thành phố (chủ đầu tư) cho biết, trên cơ sở tiến độ giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư đã xây dựng tiến độ triển khai thi công các hạng mục còn lại. Với tiến độ tổng thể hiện nay, dự án dự kiến hoàn thành toàn bộ vào ngày 30/4/2027 nếu công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện đúng kế hoạch.

Với cao tốc TP Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, dự án có tổng chiều dài cần giải phóng mặt bằng khoảng 45,7 km, ảnh hưởng đến 1.655 trường hợp, với tổng diện tích đất phải thu hồi hơn 327 ha. Hiện phần lớn các xã, phường có dự án đi qua sắp hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng; trong đó phường Chánh Phú Hòa và xã Bàu Bàng đã hoàn thành thu hồi 100% mặt bằng.

Tại buổi kiểm tra thực địa đầu tháng 7, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh yêu cầu các địa phương thành lập tổ tuyên truyền, vận động, trực tiếp giải quyết từng trường hợp, từng chính sách liên quan đến người dân; hoàn thành phê duyệt đơn giá bồi thường đối với trường hợp còn lại trước ngày 20/7 và hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng toàn tuyến (đoạn qua Bình Dương cũ) trước ngày 2/9. 

Trong khi đó, UBND TP Hồ Chí Minh cũng đã chỉ đạo đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ dự án metro Bến Thành - Cần Giờ, yêu cầu bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư thi công dự án trước ngày 2/9 tới, sớm hơn một tháng so với kế hoạch hồi đầu năm. Theo báo cáo Bet88013 com Bảo mật tài khoản khả thi cập nhật, chi phí giải phóng mặt bằng của dự án là 9.834 tỷ đồng, giảm gần 3.000 tỷ đồng so với mức khoảng 12.784 tỷ đồng trong báo cáo được phê duyệt cuối năm 2025.

Trong 6 tháng đầu năm, Thành phố triển khai 165 dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với tổng nhu cầu vốn khoảng 33.685 tỷ đồng. Việc triển khai các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là cơ sở quan trọng để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình hạ tầng chiến lược, tạo quỹ đất phát triển đô thị và huy động các nguồn lực đầu tư trong thời gian tới. 

Tuy nhiên, thành phố nhìn nhận tiến độ thực hiện một số nhiệm vụ, đề án và dự án trọng điểm chưa đạt yêu cầu đề ra. Một số công trình hạ tầng lớn vẫn gặp khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, điều chỉnh quy hoạch và bố trí nguồn lực thực hiện.

Ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh cho biết, thành phố sẽ tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng và thủ tục đầu tư; đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công; hỗ trợ triển khai các dự án quy mô lớn đã khởi công, sớm đưa vào khai thác, tạo dư địa tăng trưởng mới. 

Thành phố sẽ tiếp tục quán triệt mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2026, trong đó quý III phấn đấu đạt 70%. Đây được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Thành phố sẽ tăng cường kiểm tra thực địa, tập trung tháo gỡ vướng mắc trong bồi thường, giải phóng mặt bằng; đồng thời ưu tiên bố trí vốn cho các dự án trọng điểm, có sức lan tỏa, không đầu tư dàn trải nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Có thể thấy, cùng với việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, TP Hồ Chí Minh đang xác định giải phóng mặt bằng là khâu đột phá để đưa các dự án hạ tầng chiến lược vào triển khai đúng tiến độ. Khi các “điểm nghẽn” về mặt bằng từng bước được tháo gỡ, thành phố không chỉ đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm mà còn tạo thêm dư địa phát triển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.