Cùng với mục tiêu di dời hơn 41.500 căn nhà trên và ven sông, kênh, rạch trong giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh triển khai các dự án chỉnh trang nhằm từng bước khơi thông dòng chảy, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị; trong đó, dự án cải tạo bờ Bắc kênh Đôi với tổng vốn đầu tư hơn 7.300 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phục hồi không gian mặt nước, phát huy giá trị hệ thống sông, kênh, rạch, đồng thời tạo động lực mở rộng không gian phát triển đô thị theo hướng xanh và bền vững.
Trả lại không gian cho dòng kênh
Kênh Đôi là một trong những tuyến thủy quan trọng kết nối khu vực phía Tây Nam với trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, trong nhiều thập niên, quá trình đô thị hóa nhanh khiến hàng nghìn căn nhà mọc san sát dọc hai bờ kênh. Không gian mặt nước bị thu hẹp, nước thải sinh hoạt phát sinh trực tiếp, rác thải tích tụ, trong khi việc nạo vét gặp nhiều khó khăn do nhà cửa lấn chiếm.
Thực trạng này không chỉ làm suy giảm chất lượng môi trường nước mà còn ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước của tuyến kênh, làm gia tăng nguy cơ ngập úng tại khu vực mỗi khi mưa lớn hoặc triều cường.
Nhằm từng bước giải quyết tồn tại kéo dài nhiều năm, từ tháng 8/2025, Thành phố Hồ Chí Minh khởi công dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi với tổng mức đầu tư hơn 7.300 tỷ đồng từ Bet88-Nổ Hũ,Bắn Cá,Thể Thao,Casino Live,Game Bài,Đá Gà thành phố. Dự án có chiều dài khoảng 4,3km, bao gồm các hạng mục xây dựng bờ kè, nạo vét lòng kênh, mở rộng các tuyến đường Nguyễn Duy và Hoài Thanh, xây dựng tuyến đường Nguyễn Duy nối dài cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh, công trình được chia thành ba gói thầu để triển khai đồng thời. Sau gần một năm thi công, hiện nhiều đoạn bờ kè đã hình thành, các hạng mục nạo vét, gia cố bờ và mở rộng đường đang được đẩy nhanh tiến độ. Một số gói thầu dự kiến hoàn thành trong năm 2026, trong khi công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được thực hiện nhằm bảo đảm tiến độ chung của dự án.
Điểm đáng chú ý là hơn 75% tổng mức đầu tư của dự án được dành cho bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Điều này cho thấy mục tiêu của thành phố không đơn thuần là xây dựng hạ tầng mà còn giải quyết căn cơ tình trạng nhà ở lấn chiếm kênh rạch - nguyên nhân làm suy giảm chất lượng môi trường đô thị trong nhiều năm.
Việc hình thành tuyến bờ kè kiên cố, kết hợp nạo vét lòng kênh sẽ tạo điều kiện tăng khả năng lưu thông dòng chảy, giảm bồi lắng, đồng thời góp phần cải thiện cảnh quan và giảm nguồn gây ô nhiễm trực tiếp xuống kênh.
Hướng tới phục hồi hệ sinh thái đô thị
Dự án bờ Bắc kênh Đôi vừa là một công trình hạ tầng và cũng là một mắt xích trong chương trình chỉnh trang khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch mà Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh triển khai, gắn với mục tiêu giảm ngập, kiểm soát triều cường, cải thiện môi trường đô thị.
Theo ông Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng 2026 Bet88.com link không chặn Thành phố Hồ Chí Minh, chỉnh trang khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch không chỉ là nhiệm vụ về xây dựng hay phát triển hạ tầng mà còn là chương trình lớn về an sinh xã hội, cải thiện môi trường, nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo động lực phát triển mới cho thành phố. Các dự án cần được triển khai đồng bộ, bảo đảm tiến độ, đồng thời chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, thủ tục và nguồn lực để tạo chuyển biến rõ nét trong công tác chỉnh trang đô thị.
Việc di dời các công trình lấn chiếm để trả lại hành lang bảo vệ sông, kênh, rạch mang ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển của đô thị. Khi không gian mặt nước được mở rộng, dòng chảy được khơi thông và hệ thống thu gom nước thải từng bước được đầu tư đồng bộ, chất lượng môi trường nước sẽ được cải thiện, góp phần nâng cao khả năng tiêu thoát nước, giảm nguy cơ ô nhiễm và tạo điều kiện hình thành các tuyến cây xanh, đường dạo cùng không gian công cộng ven kênh.
Ông Võ Văn Minh lưu ý, việc tái định cư cần ưu tiên sử dụng quỹ nhà ở gần khu vực người dân phải di dời nhằm ổn định cuộc sống, sinh kế và hạn chế xáo trộn sau khi bàn giao mặt bằng. Đây được xem là yếu tố quan trọng để tạo sự đồng thuận của người dân, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.
Các dự án cải tạo kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè, Tân Hóa-Lò Gốm và Tàu Hủ-Bến Nghé cho thấy, khi dòng chảy được khơi thông và môi trường được cải thiện, diện mạo đô thị cũng thay đổi tích cực, đồng thời hình thành thêm nhiều không gian công cộng phục vụ người dân. Đây là cơ sở để Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai các dự án quy mô lớn như bờ Bắc kênh Đôi, từng bước khôi phục giá trị của hệ thống sông, kênh, rạch trong cấu trúc đô thị.
Thực tế, hành lang bảo vệ kênh rạch được tái lập và không gian mặt nước được mở rộng, các dự án chỉnh trang ngoài việc góp phần cải thiện môi trường sống còn mở ra dư địa phát triển mới cho thành phố, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh, bền vững./.
Nhiều căn nhà tạm bợ bám dọc các tuyến kênh; hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng; nước thải sinh hoạt xả trực tiếp ra môi trường, làm suy giảm chất lượng nước và cản trở khả năng thoát nước đô thị.