Quang cảnh cuộc họp Hội đồng Bắc Đại Tây Dương trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh NATO lần thứ 36 ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 8/7/2026. Ảnh: AA/TTXVN phát
Tại hội nghị, các nước thành viên NATO nhấn mạnh quyết tâm tăng đầu tư quốc phòng, trong đó thúc đẩy mục tiêu nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035. Trước thềm hội nghị, các đồng minh châu Âu đã công bố các thỏa thuận sản xuất và mua sắm quốc phòng trị giá khoảng 50 tỷ USD, bao gồm tàu ngầm, hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot, tên lửa đánh chặn và đạn dược.
Một trong những quyết định đáng chú ý là NATO lựa chọn tập đoàn quốc phòng Thụy Điển Saab phát triển máy bay giám sát mới thay thế hệ thống cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AWACS) hiện do Mỹ cung cấp.
NATO cũng công bố sáng kiến “Lá chắn máy bay không người lái” (Drone Hedge) với khoản đầu tư khoảng 40 tỷ USD trong 5 năm nhằm phát triển năng lực đối phó máy bay không người lái trên toàn liên minh. Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho rằng UAV đã làm thay đổi căn bản phương thức tác chiến hiện đại, thể hiện rõ qua các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông.
Theo chuyên gia Daniel Fiott thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Liên minh châu Âu, Lục địa già vẫn cần Mỹ trong ngắn hạn vì một số hệ thống vũ khí chỉ có thể mua từ Washington, nhưng xu hướng dài hạn là các nước châu Âu sẽ đầu tư nhiều hơn vào năng lực quốc phòng do chính mình phát triển.
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte khẳng định các đồng minh châu Âu đang tăng trách nhiệm đối với an ninh chung, đồng thời cho biết ngành công nghiệp quốc phòng đang mở rộng sản xuất và các năng lực mới đang được đưa vào sử dụng.
Dù hội nghị phát đi thông điệp về sự đoàn kết, vấn đề quan hệ xuyên Đại Tây Dương vẫn là một thách thức. Tổng thống Trump tiếp tục gây tranh cãi khi đề cập khả năng Mỹ kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, và chỉ trích Tây Ban Nha về mức đóng góp quốc phòng.
Tuy nhiên, kết thúc hội nghị, ông Trump đánh giá cuộc họp của Hội đồng Bắc Đại Tây Dương là "một cuộc gặp tuyệt vời" và nhấn mạnh tinh thần đoàn kết trong liên minh.
