Kỳ cuối: Khi lời nói chuyển thành vũ khí

Đứng cạnh Bernauer, trong bộ vest sẫm màu là nhà sản xuất Charles Kebbe. Ông vẫn toát lên phong thái của một chuyên gia quảng cáo trước khi gia nhập Lục quân Mỹ. Kebbe khẽ liếc đồng hồ, vẻ sốt ruột muốn buổi diễn tập nhanh chóng tiếp tục. Ở phía bên kia, người cha của Bernauer liên tục góp ý, chỉnh sửa từng chi tiết trong phần thể hiện của con gái.

Lần đầu tiên giọng hát của Bernauer được phát trên hai đài phát thanh Atlantiksender và Soldatensender Calais vào khoảng 21 giờ ngày 3/7/1944, khi cô thể hiện bản nhạc thời chiến "Paper Doll" quen thuộc, nhưng phần lời được dịch đã khiến ca khúc vốn nói về sự chung thủy mang sắc thái u tối hơn nhiều. Ba lần mỗi tuần, Bernauer hóa thân thành "Vicky Ba nụ hôn".

Phát xít Đức, sau khi tích cực thúc đẩy phổ biến radio để phục vụ cỗ máy tuyên truyền trong nước, lại vô tình tạo điều kiện để chính người dân Đức trở thành mục tiêu của chiến dịch tâm lý từ phe Đồng minh. Đến năm 1941, khoảng 65% hộ gia đình Đức có Volksempfänger – loại máy thu thanh có thể bắt sóng các chương trình của Soldatensender Calais dễ dàng chẳng kém gì kênh phát thanh chính thức của Đức Quốc xã là Deutschlandsender.

Một số người nghe Atlantiksender và Soldatensender Calais (sau được đổi tên thành Soldatensender West khi quân Đồng minh tái chiếm Calais vào tháng 10/1944, khiến thành phố này không còn phù hợp để được xem là "trụ sở" của một đài phát thanh quân đội Đức) đã tin rằng đây thực sự là các đài phát thanh của Đức. Một số khác nhanh chóng nhận ra màn ngụy trang này và do lo sợ chính quyền Đức Quốc xã trừng phạt do nghe các chương trình phát sóng bất hợp pháp, đã chuyển sang kênh khác.

Tuy nhiên, còn một nhóm khác là những người nghi ngờ về nguồn gốc và mục đích thực sự của các đài phát thanh này nhưng vẫn tiếp tục theo dõi. Khi tự thuyết phục rằng việc nghe vài mẩu tin từ phía đối phương hay thưởng thức những chương trình âm nhạc sôi động là vô hại. Ngày nay, các nhà tâm lý học cho rằng nhiều người gặp khó khăn trong việc phân biệt đâu là sự thật, đâu là dối trá, đặc biệt khi liên tục tiếp xúc với những thông tin sai lệch.

Khi các cuộc giao tranh kéo dài sang mùa xuân năm 1945, đêm nào cũng xuất hiện những bản tin được dàn dựng nhằm khoét sâu vào rạn nứt trong tinh thần của người Đức và làm rối loạn guồng máy hậu cần chiến tranh của phát xít.

Theo câu chuyện mà phe Đồng minh truyền đi, các quan chức Đức Quốc xã đang ồ ạt bỏ hàng ngũ, còn những kẻ ở lại thì vẫn sống xa hoa, hưởng lạc. Có tin đồn rằng một số nhân vật đã trốn sang Argentina bằng tàu ngầm. Bản tin khác lại khẳng định thủ lĩnh Đức Quốc xã Hermann Göring đã đưa gia đình cùng cả kho tác phẩm nghệ thuật cướp được lên cất giấu trong một lâu đài ở vùng Alps, trong khi người dân Berlin chết dần vì không có nơi trú ẩn.

Bộ trưởng Tuyên truyền Đức Quốc xã Joseph Goebbels ghi trong nhật ký rằng đến tháng 3/1945, các chương trình phát thanh của phe Đồng minh đã có được lượng lớn thính giả đón nhận với sự biết ơn và bắt đầu tạo ra tác động rõ rệt đối với người dân Đức.

Người đứng đầu bộ máy tuyên truyền Đức Quốc xã lo ngại rằng đối phương giờ đây chuẩn bị tung ra những vũ khí hạng nặng trong chiến tranh tâm lý. Và hắn đã đúng. Khi quân Đồng minh chuẩn bị tiến vào lãnh thổ Đức, các phát thanh viên tại Milton Bryan cũng chuẩn bị tung ra màn lừa dối lớn nhất của họ mang mật danh "Chiến dịch Intruder".

Từ lâu, phe Đồng minh đã biết rằng các đài phát thanh Đức thường ngừng phát sóng khi máy bay đối phương áp sát để tránh bị lợi dụng làm tín hiệu dẫn đường cho các cuộc không kích. Nhờ công suất mạnh của máy phát sóng, phe Đồng minh có thể chiếm quyền sử dụng tần số phát thanh của Đức Quốc xã, chuyển tiếp liền mạch từ các chương trình phát sóng thật sang bản tin giả mạo.

Năng lực này từng được giữ kín để sử dụng vào thời điểm quyết định. Giờ đây, nó được tung ra nhằm gây làn sóng hoảng loạn trong dân chúng Đức, bằng cách khiến họ tin rằng Đảng Quốc xã đã ban hành lệnh sơ tán chỉ dành cho một nhóm người được lựa chọn, còn những người khác bị bỏ mặc ở lại chờ diệt vong.

Sau này, Bernauer kể với gia đình rằng cô phản đối ý tưởng đó ngay từ đầu. Cô hiểu rõ mọi người ở Milton Bryan đều biết các chương trình phát sóng của họ không chỉ nhắm tới binh lính Đức mà còn cả người dân thường. Dù còn nhiều băn khoăn, Bernauer vẫn tham gia vào chiến dịch chưa từng có tiền lệ nhằm gây rối các tuyến tiếp tế và cản trở sự cơ động của quân đội Đức.

Ngày 24/3/1945, lệnh sơ tán giả mạo bằng tiếng Đức dành cho những người "mà sự tồn tại của họ có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn vong của quốc gia" được ban hành. Còn đối với tất cả những người khác, mệnh lệnh nêu rõ: "Việc sơ tán một số lượng lớn đồng bào của chúng ta hiện chưa thể thực hiện được. Vì vậy, bổn phận của họ là ở lại vị trí, và nếu cần, hãy dũng cảm đối mặt với cái chết".

Theo bản ghi nhớ do một sĩ quan Đức Quốc xã tại bang Westphalia (Đức) soạn vào cuối tháng 3/1945, các bản tin radio của đối phương chen vào chương trình phát thanh của Đức đã gây ra nhiều hiểu lầm nghiêm trọng và khiến người dân vô cùng hoang mang.

Bernauer về sau luôn day dứt vì vai trò của mình trong chiến dịch đó. Tuy nhiên, chính hỗn loạn lại dẫn đến một sự chậm trễ mà sau này Bernauer vô cùng biết ơn.

Khi Chiến dịch Intruder tiếp diễn sang tháng 4, một chuyến tàu rời trại tập trung Bergen-Belsen ở miền Bắc nước Đức. Trên tàu có khoảng 2.500 tù nhân được đưa tới trại Terezin, nằm ở Tiệp Khắc khi đó đang bị Đức chiếm đóng.

Cách Berlin khoảng 120 km về phía Tây, đoàn tàu bất ngờ dừng lại sau khi xuất hiện thông tin về lực lượng đối phương đang áp sát và các đợt không kích của quân Đồng minh diễn ra gần đó.

Không ai biết đâu là thật, đâu là giả, đúng với mục tiêu cuối cùng của chiến dịch tuyên truyền đen.

Điều chắc chắn là binh lính Đức đã tin vào những gì họ nghe được. Họ bỏ lại đoàn tàu cùng hàng nghìn tù nhân bị nhồi nhét bên trong. Sau đó, đoàn tàu được binh sĩ Mỹ phát hiện. Ilma, người em họ mà Bernauer hết mực yêu quý, là một trong những người được giải phóng vào buổi chiều hôm ấy.

Cuộc chiến cuối cùng cũng kết thúc. Ngày 30/4/1945, lá cờ chiến thắng của Hồng quân Liên Xô đã bay phấp phới trên tòa nhà quốc hội Đức. Ngày 9/5/1945, thay mặt nước Đức quốc xã, thống soái Field Marshal Keitel ký biên bản đầu hàng vô điều kiện quân đội Xô viết và quân đồng minh.

Atlantiksender và Soldatensender West lặng đi vào rạng sáng ngày 1/5/1945. Không còn lý do để tiếp tục nói dối. Không có lời chia tay trang trọng trên sóng phát thanh, chỉ có một dòng ghi ở cuối kịch bản phát sóng đêm hôm đó: “Sag beim Abschied leise Servus…” (Hãy nói lời tạm biệt thật khẽ).