Đằng sau phát hiện ấy là câu chuyện cảm động về người phụ nữ gần 60 năm thủy chung chờ đợi người lính năm xưa và niềm hy vọng đoàn tụ sau hơn nửa thế kỷ. 

Trong quá trình quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, lực lượng chức năng phát hiện một mẩu giấy còn lưu được nhiều thông tin quan trọng. Trên mẩu giấy có ghi tên "Đồng chí Huỳnh Văn Quên", cùng các nội dung liên quan đến Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và phiên hiệu đơn vị 962.

Qua giải mã phiên hiệu đơn vị, đối chiếu hồ sơ lưu trữ và các tài liệu lịch sử, Quân khu 7 bước đầu xác định liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là chiến sĩ Giải phóng quân, giữ chức Tiểu đội phó, thuộc đơn vị của Long An, từng tham gia chiến đấu tại khu vực cầu Chữ Y trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.

Thông tin này không chỉ giúp mở thêm manh mối xác định danh tính liệt sĩ mà còn thắp lên niềm hy vọng cho gia đình sau gần 60 năm mong ngóng.

Ở tuổi 79, bà Nguyễn Thị Lệ (ngụ tỉnh Tây Ninh) vẫn mang trong mình di chứng sau cơn tai biến mạch máu não. Dù sức khỏe suy giảm, việc đi lại khó khăn, khi nghe tin có thể đã tìm thấy hài cốt liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, bà vẫn nhờ người thân đưa đến nhà em trai của ông Quên để chờ đợi thông tin.

Gần 60 năm qua, bà Lệ vẫn sống một mình, lặng lẽ hương khói cho người lính mà bà từng hẹn ước nên duyên.

Nhớ lại những năm 1965 - 1966, bà Lệ khi ấy là cô gái ngoài đôi mươi, tham gia phục vụ hậu cần cho bộ đội tại địa phương. Trong những ngày nấu ăn, giặt giũ, vá quần áo cho chiến sĩ, bà quen ông Huỳnh Văn Quên. Tình cảm của hai người nảy nở giản dị giữa những năm tháng chiến tranh.

Theo lời bà Lệ, hai bên gia đình đều đồng thuận, dự định sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông Quên sẽ trở về tổ chức đám cưới. "Anh hứa khi nào làm tròn nhiệm vụ sẽ về cưới tôi", bà Lệ xúc động nhớ lại.

Ngày ông Quên lên đường ra mặt trận, kỷ vật của hai người chỉ là vài lá thư tay. Có thời gian chiến sự ác liệt khiến thư từ bị gián đoạn nhiều tháng. Mỗi khi có điều kiện, người lính trẻ lại viết thư gửi về quê nhà, động viên người yêu chờ đợi ngày gặp lại.

Thế nhưng, mùa Xuân năm 1968, ông Huỳnh Văn Quên hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân. Tờ giấy báo tử đã khép lại lời hẹn ước còn dang dở của đôi trai gái.

Sau chiến tranh, dù nhiều người khuyên bà xây dựng gia đình mới, bà vẫn quyết định ở vậy. Với bà, tình yêu dành cho người lính năm xưa chưa bao giờ thay đổi. "Tôi chỉ có một người. Biết là thiệt thòi nhưng không có tình cảm với ai khác", bà Lệ nghẹn ngào.

Suốt nhiều năm qua, đến ngày giỗ của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, bà đều có mặt để thắp nén nhang tưởng nhớ. Cha mẹ ông Quên lúc sinh thời luôn xem bà như con dâu trong gia đình.

Ông Huỳnh Văn Chín, em trai liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, cho biết chưa năm nào bà Lệ vắng mặt trong ngày giỗ của anh trai. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, bà vẫn chu toàn việc hương khói, chăm lo lễ cúng như một người con dâu trong gia đình.

"Anh em chúng tôi rất thương chị. Không ai ngăn cản chị tìm hạnh phúc riêng nhưng chị đã quyết ở vậy suốt đời", ông Chín chia sẻ.

Bản thân ông Chín khi anh trai nhập ngũ còn rất nhỏ nên ký ức về người anh chủ yếu qua lời kể của cha mẹ. Nhiều năm qua, gia đình từng nghĩ sẽ không bao giờ tìm lại được hài cốt người thân.

Đầu tháng 7, trong lúc đang làm đồng, ông Chín nhận được điện thoại báo tin lực lượng chức năng có thể đã tìm thấy hài cốt của anh trai tại Công viên Lê Thị Riêng.

Theo ông Chín, mặc dù hồ sơ thời chiến có sai lệch nhỏ về họ tên do lỗi đánh máy, nhưng qua đối chiếu thông tin về đơn vị, địa bàn chiến đấu cùng các tài liệu liên quan, gia đình tin tưởng đây chính là liệt sĩ Huỳnh Văn Quên.

Ngay sau khi nhận tin, ông Chín lập tức báo cho bà Lệ. Người phụ nữ gần 80 tuổi lặng đi vì xúc động.

Trong căn nhà nhỏ, bên tấm Bằng Tổ quốc ghi công, bà Lệ nghẹn ngào: "Mấy chục năm không biết anh ở đâu, giờ Bet88 là trang game cá cược đa năng tìm được anh về, em mãn nguyện rồi".

Hiện việc xác định danh tính liệt sĩ vẫn đang được các cơ quan chức năng tiếp tục thực hiện thông qua giám định ADN theo quy định. Kết quả xét nghiệm sẽ là cơ sở cuối cùng để khẳng định chính xác danh tính.

Dẫu vẫn còn chờ kết luận của khoa học, việc tìm thấy những manh mối quan trọng từ mẩu giấy được lưu giữ suốt gần 60 năm đã mở ra hy vọng đoàn tụ cho gia đình liệt sĩ. Đó cũng là minh chứng cho ý nghĩa nhân văn của công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, góp phần đưa các anh trở về với gia đình, đồng đội và quê hương sau nhiều thập kỷ nằm lại nơi chiến trường.