Từ chuỗi cung ứng minh bạch, thành phố từng bước hình thành hệ sinh thái tiêu dùng có truy xuất nguồn gốc, nơi trách nhiệm của doanh nghiệp, nhà bán lẻ và đơn vị sử dụng thực phẩm được kết nối thành một chuỗi khép kín nhằm nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.

Minh bạch chuỗi cung ứng, đưa thực phẩm an toàn lên kệ

Những khay trứng được đưa lên kệ siêu thị giờ đây không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng mà còn mang thêm dấu nhận diện Tick xanh trách nhiệm. Đây không đơn thuần là một nhãn dán mà là cam kết công khai của doanh nghiệp về nguồn gốc, chất lượng và trách nhiệm đối với sản phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng.

Không chỉ các doanh nghiệp sản xuất, hệ thống bán lẻ cũng chủ động lựa chọn những nhà cung cấp đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của chương trình. Việc này tạo nên một cơ chế sàng lọc ngay từ khâu đưa hàng vào hệ thống phân phối, qua đó khuyến khích doanh nghiệp đầu tư bài bản hơn vào chất lượng và minh bạch thông tin.

Đến nay, TP. Hồ Chí Minh đã có 4.685 sản phẩm của 607 nhà cung cấp được xác nhận Tick xanh trách nhiệm. Đây là những sản phẩm đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chất lượng và tham gia vào chuỗi cung ứng có kiểm soát.

Theo ông Trương Chí Cường, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, doanh nghiệp tham gia chương trình từ đầu năm 2026 và đến nay toàn bộ các sản phẩm chủ lực đều đã in dấu Tick xanh trách nhiệm trên bao bì.

Ông Cường cho biết, bản chất của chương trình là sự tự nguyện đồng hành giữa doanh nghiệp với hệ thống bán lẻ, thể hiện cam kết về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.

"Đối với người tiêu dùng, Tick xanh là dấu hiệu nhận biết sản phẩm tham gia chương trình. Còn với doanh nghiệp, đó là sự khẳng định mạnh mẽ hơn về trách nhiệm đối với chất lượng và tính minh bạch của hàng hóa. Chúng tôi vốn đã tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn thực phẩm, việc bổ sung Tick xanh chính là lời cam kết công khai với khách hàng", ông Cường chia sẻ.

Ở góc độ bán lẻ, bà Phan Bảo Thy, Giám đốc Truyền thông Chuỗi siêu thị Kingfoodmart, cho biết hiện 100% nhà cung cấp của Kingfoodmart đã được vận động tham gia chương trình, song chỉ khoảng 35-37 nhà cung cấp đáp ứng đầy đủ tiêu chí để được gắn Tick xanh trách nhiệm. Đây chủ yếu là các doanh nghiệp cung cấp rau củ quả, nấm, thịt và trứng.

"Người tiêu dùng Việt Nam xứng đáng được sử dụng những sản phẩm tốt nhất. Vì vậy chúng tôi siết chặt hơn nữa các tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp, đặc biệt với nhóm thực phẩm tươi sống như thịt và trứng, để bảo đảm các sản phẩm gắn Tick xanh luôn đạt tiêu chuẩn cao nhất", bà Thy cho biết.

Theo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, Tick xanh trách nhiệm không chỉ giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện hàng hóa an toàn mà còn tạo ra cơ chế để thị trường tự sàng lọc. Khi tính minh bạch trở thành lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp sẽ chủ động đầu tư nhiều hơn vào chất lượng thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.

Mở rộng sang bếp ăn trường học

Sau thành công bước đầu trong hệ thống bán lẻ, TP. Hồ Chí Minh đang mở rộng chương trình sang các mô hình tiêu dùng tập trung, trong đó bếp ăn trường học được xem là bước đi tiếp theo nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm ngay từ đầu vào.

Tại phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh, mô hình Bếp ăn Tick xanh trách nhiệm đã được triển khai thí điểm từ ngày 15/6 tại hai trường mầm non Tân Phú và Phú Mỹ. Ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Mỹ cho biết, địa phương đã triển khai chương trình đến toàn bộ 8 trường công lập trên địa bàn, trong đó hai trường mầm non được lựa chọn thí điểm trước.

"Qua quá trình triển khai, chương trình nhận được sự đồng thuận rất cao từ phụ huynh, giáo viên và các nhà trường. Đến nay chưa phát sinh vướng mắc lớn trong quá trình thực hiện", ông Giang cho biết.

Ngay trong năm học mới, địa phương sẽ mở rộng chương trình đến toàn bộ 8 trường công lập, đồng thời tiếp tục triển khai tại các nhóm trẻ và cơ sở mầm non ngoài công lập.

Đối với ba nhóm thực phẩm gồm thịt lợn, thịt gia cầm và trứng, phường yêu cầu các bếp ăn phải sử dụng nguồn cung có Tick xanh trách nhiệm nhằm bảo đảm truy xuất nguồn gốc đầy đủ.

"Bản chất chương trình là tự nguyện, nhưng dưới góc độ quản lý nhà nước, chúng tôi mong muốn các trường học đều tham gia. Khi toàn bộ nguyên liệu đầu vào đều có thể truy xuất nguồn gốc, nếu xảy ra sự cố sẽ nhanh chóng xác định được khâu vi phạm để xử lý, đồng thời tạo sự yên tâm cho phụ huynh về bữa ăn hàng ngày của học sinh", ông Giang nhấn mạnh.

Để bảo đảm nguồn cung cho các bếp ăn tập thể, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh đang đồng thời xây dựng sàn giao dịch thịt lợn, nền tảng được kỳ vọng sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng thực phẩm minh bạch.

Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, cho biết sàn giao dịch thịt lợn là một trong những cấu phần của định hướng xây dựng trung tâm giao dịch hàng hóa của thành phố. Trước mắt, thịt lợn được lựa chọn để thí điểm do đã có đầy đủ các điều kiện về truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng.

Theo ông Phương, nguồn cung thịt lợn hiện nay chủ yếu đến từ các trang trại quy mô lớn; hoạt động giết mổ được thực hiện tại các cơ sở công nghiệp; quá trình vận chuyển, chế biến đều chịu sự kiểm soát chặt chẽ của cơ quan thú y. Đặc biệt, toàn bộ chuỗi đã được áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc, tạo nền tảng thuận lợi để triển khai giao dịch qua sàn.

"Sở Công Thương đã bắt đầu vận hành thử nghiệm kỹ thuật từ ngày 6/4. Đến nay, hầu hết các doanh nghiệp và trang trại lớn đã đăng ký tham gia. Khi doanh nghiệp cung ứng lớn cuối cùng hoàn tất việc kết nối kỹ thuật, thành phố sẽ công bố vận hành chính thức và tiếp tục nghiên cứu mở rộng sang các nhóm hàng hóa khác", ông Nguyễn Nguyên Phương cho biết.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Công Thương, quá trình vận hành cũng gặp không ít khó khăn do tập quán kinh doanh truyền thống và việc tích hợp các hệ thống quản lý công nghệ thông tin của doanh nghiệp cần thêm thời gian. Vì vậy, song song với việc xây dựng sàn giao dịch, thành phố cũng triển khai các mô hình tiêu dùng ưu tiên sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng như Bếp ăn Tick xanh trách nhiệm để tạo sức lan tỏa.

"Muốn khuyến khích doanh nghiệp đầu tư sản xuất hàng hóa chất lượng thì phải đồng thời tạo đầu ra cho những sản phẩm đó. Chính vì vậy, chúng tôi đang phối hợp với các sở, ngành xây dựng các mô hình bếp ăn sử dụng thực phẩm Tick xanh hoặc thực phẩm giao dịch qua sàn để thúc đẩy tiêu thụ và tạo động lực cho doanh nghiệp tham gia", ông Nguyễn Nguyên Phương cho biết.

Từ Tick xanh trên từng sản phẩm đến Bếp ăn Tick xanh trách nhiệm, đang từng bước hoàn thiện chuỗi cung ứng minh bạch, nơi truy xuất nguồn gốc không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn trở thành tiêu chuẩn mới của thị trường. Khi doanh nghiệp, hệ thống bán lẻ và các bếp ăn cùng tham gia vào chuỗi liên kết này, trách nhiệm sẽ trở thành yếu tố tạo dựng niềm tin, góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.