Theo trang tin Defense News ngày 7/7, tập đoàn quốc phòng Mỹ Lockheed Martin và Rheinmetall của Đức đã ký một biên bản ghi nhớ về việc hợp tác sản xuất tên lửa ATACMS tại cơ sở Unterluess của Rheinmetall ở miền bắc Đức. Thỏa thuận được công bố tại Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng NATO bên lề hội nghị thượng đỉnh của liên minh ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ.

Nếu được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên dòng tên lửa đạn đạo chiến thuật do Mỹ thiết kế được sản xuất bên ngoài nước này. Hai công ty cho biết kế hoạch nhận được sự ủng hộ của chính phủ Mỹ và Đức, đồng thời hướng tới việc xây dựng một trung tâm của châu Âu chuyên sản xuất, tích hợp và phân phối ATACMS cho các nước NATO cũng như những đối tác đồng minh.

ATACMS là tên lửa chiến thuật phóng từ mặt đất, được Mỹ và một số đồng minh sử dụng trong các hệ thống pháo phản lực. Nhu cầu đối với loại vũ khí này tăng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt sau khi Ukraine được cung cấp ATACMS để đối phó với các mục tiêu quân sự của Nga ở khoảng cách xa hơn.

Cơ sở Unterluess được xem là lựa chọn phù hợp cho kế hoạch mới nhờ nền tảng công nghiệp sẵn có của Rheinmetall. Đây là địa điểm có lịch sử hơn 125 năm, hiện sử dụng khoảng 4.000 lao động và đang được mở rộng nhanh chóng. Năm ngoái, Rheinmetall đã khai trương một nhà máy sản xuất đạn pháo mới tại đây, trong khi một nhà máy động cơ rocket đang trong giai đoạn hoàn thiện và dự kiến có thể bắt đầu sản xuất động cơ, linh kiện tên lửa dẫn đường từ năm 2027.

Giám đốc điều hành Rheinmetall Armin Papperger cho rằng việc chọn Unterluess sẽ giúp củng cố nền tảng công nghiệp quốc phòng của Đức, đặc biệt trong sản xuất các hệ thống vũ khí hiện đại. Trong khi đó, ông Dennis Goege, lãnh đạo Lockheed Martin tại châu Âu, mô tả thỏa thuận là sự kết hợp giữa công nghệ đã được kiểm chứng của Mỹ và năng lực sản xuất của châu Âu.

Kế hoạch này cũng phản ánh nhu cầu xử lý một điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng tên lửa của phương Tây. Lockheed Martin đang từng bước giảm sản lượng ATACMS tại nhà máy Camden, bang Arkansas, khi ưu tiên chuyển sang tên lửa tấn công chính xác (PrSM), dòng tên lửa mới hơn được thiết kế để thay thế ATACMS trong biên chế quân đội Mỹ. Công ty cho biết dây chuyền tại Arkansas vẫn sẽ được duy trì cho đến khi quá trình chuyển đổi sang sản xuất tại châu Âu hoàn tất.

Theo các ước tính được Rheinmetall đưa ra trước đó, nhu cầu hằng năm của châu Âu và Ukraine có thể lên tới 600 - 800 tên lửa ATACMS. Ông Papperger từng nói sản xuất toàn phần có thể bắt đầu từ năm 2027, sau đó tăng dần quy mô trong các năm 2028 và 2029.

Thỏa thuận mới là bước tiếp theo trong quan hệ hợp tác giữa Rheinmetall và Lockheed Martin. Hai bên đã ký biên bản ghi nhớ về hợp tác tên lửa từ năm 2024, sau đó mở rộng vào tháng 4/2025 để hướng tới một trung tâm năng lực chung về tên lửa và vũ khí dẫn đường. Đến tháng 8/2025, hai công ty đã thảo luận cụ thể hơn về khả năng sản xuất ATACMS và Hellfire tại Unterluess.

Tuy nhiên, việc sản xuất ATACMS tại Đức vẫn phụ thuộc vào sự chấp thuận cuối cùng của Washington, do chuyển giao công nghệ tên lửa Mỹ ra nước ngoài cần được chính phủ Mỹ cho phép. Nếu được thông qua, dự án sẽ đánh dấu một bước dịch chuyển đáng chú ý trong cách NATO tổ chức sản xuất vũ khí, từ mô hình phụ thuộc chủ yếu vào dây chuyền tại Mỹ sang tăng cường năng lực sản xuất ngay tại châu Âu.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh NATO thúc đẩy các nước thành viên tăng chi tiêu quốc phòng và mở rộng sản xuất vũ khí. Tại diễn đàn công nghiệp quốc phòng ở Ankara, nhiều thỏa thuận lớn khác cũng được công bố, từ máy bay cảnh báo sớm, máy bay không người lái giám sát đến cơ sở bảo dưỡng tên lửa phòng không. Những dự án này cho thấy liên minh đang tìm cách biến các cam kết chi tiêu quốc phòng thành năng lực sản xuất thực tế, nhất là sau khi xung đột tại Ukraine bộc lộ giới hạn của kho dự trữ và dây chuyền công nghiệp hiện có.