Ngày 2/7, tờ Financial Times đưa tin rằng OpenAI đã đề xuất trao cho chính phủ Mỹ 5% cổ phần của công ty nhằm giảm bớt áp lực chính trị ngày càng gia tăng tại Washington.

Theo Financial Times, phần cổ phần tiềm năng này có giá trị khoảng 42,6 tỷ USD sau khi OpenAI hoàn tất vòng gọi vốn kỷ lục vào tháng 3, đưa mức định giá sau đầu tư của doanh nghiệp lên 852 tỷ USD.

Financial Times dẫn lời hai nguồn thạo tin cho biết Giám đốc điều hành (CEO) của OpenAI, ông Sam Altman lập luận rằng việc để công chúng có lợi ích tài chính trong công ty sẽ là cách tốt nhất để chia sẻ những thành quả mà AI mang lại.

Theo Financial Times, ông Altman đã đưa ra đề xuất về việc chính phủ nắm giữ 5% cổ phần trong các cuộc thảo luận ban đầu với chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump như một phần của thỏa thuận rộng lớn hơn, theo đó Washington sẽ nắm giữ tỷ lệ cổ phần tương tự tại các công ty phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu của Mỹ thông qua một tổ chức do chính phủ quản lý.

Cơ cấu được đề xuất cũng có thể bao gồm các công ty AI lớn khác của Mỹ như Anthropic, Google và Meta, theo đó các công ty này sẽ chuyển giao tỷ lệ cổ phần tương tự cho chính phủ thông qua một quỹ hoạt động theo mô hình quỹ đầu tư quốc gia.

Hiện vẫn chưa rõ liệu các công ty này có đồng ý với đề xuất đó hay không.

Theo Financial Times, đề xuất nêu trên được đưa ra trong bối cảnh áp lực của Mỹ đối với các công ty AI lớn ngày càng gia tăng, khi Washington ngày càng lo ngại về những lỗ hổng an ninh mạng liên quan đến các mô hình AI tiên tiến, cũng như sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ các mô hình AI nguồn mở của Trung Quốc, vốn có năng lực gần tương đương nhưng chi phí thấp hơn đáng kể so với một số hệ thống AI hàng đầu của Mỹ.

Ngày 12/6, Washington cảnh báo công ty Anthropic PBC rằng doanh nghiệp này cần được chính phủ cho phép để cấp quyền truy cập các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến nhất của mình là Claude Fable 5 và Mythos 5 với công dân nước ngoài ở bất kỳ đâu trên thế giới, bao gồm cả những nhân viên mang quốc tịch nước ngoài đang làm việc tại Mỹ.

Sau đó, Anthropic PBC đã vô hiệu hóa quyền truy cập vào Mythos 5 và Fable 5 nhằm tuân thủ chỉ thị kiểm soát xuất khẩu của chính phủ.

Đến ngày 30/6, trong bài đăng trên X, Anthropic PBC cho biết: "Chúng tôi nhận thông báo rằng Bộ Thương mại Mỹ đã gỡ bỏ biện pháp kiểm soát xuất khẩu với Claude Fable 5 và Mythos 5. Chúng tôi sẽ bắt đầu khôi phục quyền tiếp cận từ ngày mai".

Theo kênh CNBC, đề xuất của OpenAI được đưa ra sau hơn một năm thảo luận về khả năng chính phủ sở hữu cổ phần trong công ty.

CNBC cũng cho biết ông Altman lần đầu tiên trực tiếp trình bày ý tưởng này với chính quyền Tổng thống Trump vào đầu năm 2025.

Vào tháng 4 vừa qua, OpenAI đã đề xuất thành lập một “quỹ tài sản công” để nắm giữ các tài sản phản ánh sự tăng trưởng của các công ty AI và phân phối những lợi ích kinh tế đó cho người dân.

Trước đây, theo hãng thống tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 2/7, chính quyền của Tổng thống Trump cũng từng nắm giữ cổ phần tại các công ty tư nhân, bao gồm Intel, IBM và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện toán lượng tử cũng như khoáng sản chiến lược trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.

Chính phủ Mỹ đã sở hữu 10% cổ phần của Intel sau khi đầu tư 8,9 tỷ USD vào cổ phiếu phổ thông của nhà sản xuất chip này vào tháng 8 năm ngoái.

Vào tháng 5 vừa quan, Tổng thống Trump cho biết ông lẽ ra nên yêu cầu một tỷ lệ cổ phần lớn hơn tại Intel.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng từng mô tả việc Washington nắm giữ cổ phần tại các tập đoàn AI lớn là “một điều tuyệt vời”, giúp người dân Mỹ trở thành “đối tác trong cuộc cách mạng này”.