Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào đợt tái cấu trúc quy mô lớn với việc chuyển dịch toàn bộ các mã cổ phiếu từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) sang Sở Giao dịch Chứng khoán TP.Hồ Chí Minh (HOSE). Việc sắp xếp lại này đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn phát triển đối với thị trường cổ phiếu trên HNX sau nhiều năm hoạt động, đồng thời phân định rõ chức năng chuyên môn hóa giữa hai sở giao dịch.

Theo mô hình mới, HOSE sẽ tập trung toàn bộ các sản phẩm cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm. Trong khi đó, HNX đảm nhiệm vai trò là sở giao dịch chuyên biệt đối với thị trường trái phiếu và thị trường chứng khoán phái sinh. Khung pháp lý cho quá trình này dựa trên Thông tư số 139/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành, tạo cơ sở quan trọng cho việc tái cấu trúc thị trường giao dịch chứng khoán theo hướng tập trung, chuyên sâu và bền vững.

Theo lộ trình sắp xếp lại thị trường giao dịch cổ phiếu được quy định tại Thông tư số 139/2025/TT-BTC, chậm nhất đến ngày 31/12/2026, toàn bộ cổ phiếu của các doanh nghiệp đang niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) phải hoàn tất việc chuyển sang Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE).

Sau khi bàn giao mảng cổ phiếu, HNX tiếp tục mở rộng vai trò trong quá trình phát triển các cấu phần mới của thị trường vốn. Định hướng của HNX là tập trung tổ chức, vận hành các thị trường chuyên biệt như thị trường carbon, thị trường trái phiếu và hướng tới xây dựng sàn giao dịch vốn dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Theo kế hoạch hoạt động năm 2026, HNX sẽ phối hợp với Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) cùng các đơn vị liên quan nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện để niêm yết và đưa vào giao dịch những sản phẩm mới theo yêu cầu của cơ quan quản lý. Trọng tâm là phát triển các công cụ phái sinh mới như hợp đồng quyền chọn và các sản phẩm phái sinh trên nhiều loại tài sản cơ sở khác, bao gồm cả chỉ số giá vàng. Việc chuyên môn hóa chức năng được kỳ vọng giúp HNX tập trung nguồn lực phát triển phân khúc chuyên sâu, đa dạng hóa sản phẩm đầu tư và hoàn thiện cấu trúc thị trường vốn theo thông lệ quốc tế.

Tính đến cuối tháng 5/2026, quy mô của hai sàn đang có sự chênh lệch rõ rệt. HNX có khoảng 299 mã cổ phiếu niêm yết với hơn 19,4 tỷ cổ phiếu lưu hành, cùng 824 mã cổ phiếu đăng ký giao dịch trên thị trường UPCOM với hơn 46,4 tỷ cổ phiếu. Giá trị vốn hóa của thị trường cổ phiếu niêm yết trên HNX đạt khoảng 479.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, HOSE hiện có 655 mã chứng khoán niêm yết và giao dịch (gồm 403 mã cổ phiếu, 4 mã chứng chỉ quỹ đóng, 18 mã chứng chỉ quỹ ETF và 230 mã chứng quyền có bảo đảm) với tổng khối lượng chứng khoán niêm yết hơn 217,92 tỷ đơn vị. Giá trị vốn hóa cổ phiếu trên HOSE đạt khoảng 8,78 triệu tỷ đồng, tăng 5,68% so với cuối năm 2025, tương đương 68,36% GDP năm 2025 và chiếm hơn 94,83% tổng giá trị vốn hóa cổ phiếu niêm yết toàn thị trường. Hiện HOSE có 52 doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỷ USD; trong đó, 5 doanh nghiệp đạt vốn hóa trên 10 tỷ USD.

Trong ngắn hạn, việc tiếp nhận gần 300 doanh nghiệp niêm yết từ HNX nhiều khả năng sẽ tạo ra áp lực nhất định đối với hệ thống giao dịch và công tác quản lý của HOSE. Với quy mô vốn hóa hiện chiếm gần 95% toàn thị trường, HOSE phải bảo đảm hạ tầng công nghệ có đủ năng lực xử lý khối lượng giao dịch ngày càng lớn, đặc biệt khi lộ trình chuyển các doanh nghiệp đủ điều kiện từ UPCoM sang niêm yết chính thức cũng sẽ tiếp tục được triển khai thời gian tới. Điều này đặt ra yêu cầu hệ thống giao dịch phải vận hành ổn định, tránh tái diễn tình trạng nghẽn lệnh từng xảy ra trong quá khứ.

Tuy nhiên, việc sắp xếp lại thị trường cổ phiếu được đánh giá là yêu cầu cần thiết nhằm đẩy nhanh quá trình xây dựng một thị trường chứng khoán chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch và an toàn, qua đó tạo nền tảng huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Quá trình tái cấu trúc này hướng đến nhiều mục tiêu cốt lõi: Thống nhất và chuyên môn hóa chức năng của các sở giao dịch; hạn chế tình trạng phân mảnh thị trường, tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý trong giám sát và kiểm soát rủi ro hệ thống; nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết thông qua bộ tiêu chuẩn thống nhất về niêm yết, quản trị doanh nghiệp và công bố thông tin trên HOSE, góp phần tăng cường tính minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư.

Để chuẩn bị cho bước chuyển dịch này, HOSE đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp theo chỉ đạo của lãnh đạo sở, từ hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin đến tăng cường năng lực giám sát, quản trị rủi ro.

Trọng tâm của quá trình chuẩn bị là đưa hệ thống công nghệ thông tin KRX vào vận hành, cung cấp nền tảng giao dịch hiện đại, tích hợp đồng bộ với khả năng hỗ trợ tối đa khoảng 2.000 mã chứng khoán. Đồng thời, HOSE cũng tiếp tục nghiên cứu phương án nâng cấp năng lực hệ thống nhằm đáp ứng nhu cầu giao dịch ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, HOSE chủ động xây dựng phương án phân bảng cấu trúc thị trường. Các cổ phiếu niêm yết có thể được phân thành nhiều bảng giao dịch dựa trên quy mô vốn hóa, chất lượng quản trị doanh nghiệp hoặc các bộ tiêu chí riêng.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý và tạo sự phân hóa rõ nét hơn giữa các nhóm doanh nghiệp khi toàn bộ cổ phiếu tập trung về một sở giao dịch. Việc tập trung giải quyết các nút thắt về hạ tầng, cơ chế giao dịch và cấu trúc thị trường cũng là điều kiện quan trọng để đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật trong lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi theo đánh giá của các tổ chức xếp hạng FTSE Russell và MSCI.

Sự thay đổi về khung pháp lý và lộ trình tái cấu trúc đặt HOSE trước một ngưỡng cửa mới khi đảm nhiệm vai trò trung tâm đối với thị trường cổ phiếu niêm yết với quy mô, thanh khoản và yêu cầu vận hành ngày càng lớn. Mô hình này không chỉ mang lại dư địa tăng trưởng mới mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao năng lực giám sát.

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Bet888 Trang nhà cái casino cho biết, mục tiêu trọng tâm của ngành chứng khoán không chỉ dừng lại ở tăng trưởng quy mô, mà hướng tới xây dựng một thị trường vận hành minh bạch, ổn định và có khả năng chống chịu cao trước các biến động bên ngoài.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Bet888 Trang nhà cái casino khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, duy trì và củng cố các tiêu chí nâng hạng thị trường, đồng thời đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin trên nền tảng hệ thống KRX.

Bên cạnh đó, cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) dự kiến được triển khai vào đầu năm 2027 nhằm nâng cao mức độ an toàn, minh bạch và tiệm cận hơn với các chuẩn mực quốc tế của thị trường mới nổi.