Liên kết gắn với thị trường

Liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị đã giúp Hợp tác xã Rau an toàn Vĩnh Phúc (xã Tam Dương, tỉnh Phú Thọ) chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình tập trung, hình thành vùng rau hàng hóa an toàn gắn với thị trường tiêu thụ ổn định, nâng cao hiệu quả kinh tế cho các hộ thành viên.

Thành lập năm 2014, đến nay hợp tác xã đã xây dựng gần 20 ha vùng sản xuất rau an toàn tại các xã Tam Dương, Hội Thịnh và Tam Đảo, với 40 hộ thành viên tham gia liên kết sản xuất. Để duy trì và phát triển chuỗi liên kết bền vững, hợp tác xã tham gia trực tiếp vào toàn bộ quá trình sản xuất ngay từ đầu vụ theo quy trình khép kín: từ lựa chọn giống, cung ứng vật tư đầu vào, hướng dẫn kỹ thuật, giám sát quy trình canh tác đến thu hoạch, sơ chế và tổ chức tiêu thụ sản phẩm.

Nhờ đó, toàn bộ sản phẩm của các hộ thành viên được hợp tác xã thu mua với giá cao hơn thị trường từ 1.000 - 2.000 đồng/kg, tạo động lực để người dân yên tâm sản xuất, nâng cao chất lượng. Hiện nay, Hợp tác xã Rau an toàn Vĩnh Phúc đã trở thành đối tác cung ứng rau, quả an toàn cho nhiều doanh nghiệp, bếp ăn trường học, bếp ăn công nghiệp và hệ thống siêu thị Winmart. Mỗi năm, hợp tác xã cung ứng từ 400 - 500 tấn rau, quả an toàn ra thị trường, đạt doanh thu từ 2 - 2,5 tỷ đồng; thu nhập bình quân của thành viên đạt từ 5 - 6 triệu đồng/người/tháng.

Theo bà Kiều Thị Huệ, Giám đốc Hợp tác xã Rau an toàn Vĩnh Phúc, khi tham gia chuỗi liên kết, các hộ dân được hướng dẫn sản xuất theo quy trình VietGAP, thực hiện nghiêm các quy định về thu hái, sơ chế, đóng gói sản phẩm và hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục cho phép. Bên cạnh đó, hợp tác xã còn được hỗ trợ xây dựng logo, nhãn mác, bao bì, đăng ký mã số, mã vạch và ứng dụng công nghệ bảo quản tiên tiến nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Không chỉ thành công trong lĩnh vực sản xuất rau an toàn, nhiều hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng đang phát huy hiệu quả mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Xác định xây dựng thương hiệu là yếu tố then chốt nâng cao giá trị sản phẩm, Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Nhân Lý tập trung phát triển sản phẩm gạo ngon Phú Xuân theo quy trình sản xuất tập trung, kiểm soát chặt chẽ từ khâu giống đến thu hoạch.

Nhờ chú trọng chất lượng, sản phẩm gạo Phú Xuân được cấp chứng nhận nhãn hiệu tập thể năm 2021, đạt OCOP 3 sao cấp tỉnh năm 2020 và tiếp tục được công nhận OCOP 3 sao năm 2024. Bên cạnh cây lúa, hợp tác xã còn phát triển ngô ngọt, ngô nếp, khoai lang và rau màu theo tiêu chuẩn VietGAP.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, hợp tác xã đẩy mạnh cơ giới hóa, đầu tư máy móc, cung ứng vật tư nông nghiệp, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối tiêu thụ sản phẩm cho thành viên. Nhờ đó, gạo Phú Xuân và nhiều nông sản khác được tiêu thụ ổn định trong và ngoài tỉnh, một số sản phẩm đã tham gia chuỗi xuất khẩu thông qua doanh nghiệp liên kết.

Bà Lê Thị Hương, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Nhân Lý cho biết, đơn vị luôn xác định sản xuất an toàn, đồng bộ là nền tảng xây dựng thương hiệu nông sản bền vững, qua đó tạo dựng uy tín với người tiêu dùng và đối tác. Ông Trần Ngọc Minh, thành viên hợp tác xã, cho biết nhờ được hỗ trợ kỹ thuật và cơ giới hóa, chi phí sản xuất giảm đáng kể, sản phẩm có thương hiệu nên tiêu thụ thuận lợi hơn, giá bán ổn định, thu nhập được cải thiện. Nhờ tổ chức sản xuất hiệu quả, doanh thu hằng năm của hợp tác xã đạt khoảng 7–7,5 tỷ đồng.

Nâng sức cạnh tranh kinh tế hợp tác

Hiện nay, toàn tỉnh Phú Thọ có 1.148 hợp tác xã nông nghiệp đang hoạt động, tích cực liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ cao vào sản xuất. Việc đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại không chỉ nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí mà còn hạn chế tổn thất sau thu hoạch, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản.

Các mô hình liên kết đã góp phần thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng được 207 chuỗi cung ứng thực phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn với sự tham gia của 65 doanh nghiệp, 122 hợp tác xã, tổ hợp tác và 20 hộ kinh doanh cá thể. Nhiều sản phẩm nông nghiệp của tỉnh đã có mặt tại hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước và được tiêu thụ ổn định tại các hệ thống siêu thị, cửa hàng nông sản an toàn.

Nhằm mở rộng các mô hình liên kết, thời gian qua, các địa phương đã triển khai nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, khuyến khích tích tụ ruộng đất, xây dựng vùng sản xuất tập trung, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực.

Ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Phú Thọ cho biết, liên kết giữa hợp tác xã và doanh nghiệp giúp hình thành các chuỗi giá trị nông sản bền vững, tạo điều kiện để hợp tác xã nâng cao năng lực cạnh tranh, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, qua đó giảm rủi ro sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân.

Đáng chú ý, tỉnh đã phê duyệt 3 vùng và 11 khu nông nghiệp công nghệ cao; triển khai phần mềm quản lý sâu bệnh, hỗ trợ cấp mã số vùng trồng và áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến như GlobalGAP cho nhiều loại cây trồng chủ lực. Các mô hình nhà kính, tưới nhỏ giọt, cảm biến thông minh và thiết bị bay không người lái (UAV) cũng từng bước được đưa vào sản xuất.

Dù đã đạt nhiều kết quả tích cực, song để các mô hình liên kết phát huy hiệu quả bền vững, các hợp tác xã vẫn cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, mở rộng quy mô sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và tăng cường kết nối với doanh nghiệp. Đây được xem là chìa khóa để nâng cao sức cạnh tranh và gia tăng giá trị cho nông sản trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe.