Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) ngày 25/6 thông báo sẽ ngừng cung cấp dịch vụ giao dịch vàng dành cho nhà đầu tư cá nhân liên kết với Sàn giao dịch vàng Thượng Hải (SGE) từ ngày 24/7.

Trước đó, Ngân hàng Tiết kiệm Bưu điện Trung Quốc (Postal Savings Bank of China), Ngân hàng Bình An (Ping An Bank) và Ngân hàng Quảng Pháp Trung Quốc (China Guangfa Bank) cũng đã công bố kế hoạch tạm dừng hoặc rút khỏi mảng giao dịch tương tự.

Động thái này diễn ra khi giá vàng giảm mạnh sau giai đoạn lập đỉnh lịch sử hồi đầu năm, buộc các ngân hàng tăng cường kiểm soát rủi ro đối với các sản phẩm đầu tư kim loại quý.

Giá vàng thế giới giao ngay trong ngày 25/6 có thời điểm giảm xuống dưới mốc 4.000 USD/ounce, mức thấp nhất kể từ tháng 11 năm ngoái, nối dài đợt điều chỉnh sau khi từng tiến sát 5.600 USD/ounce hồi đầu năm.

Áp lực giảm giá đến từ sự phục hồi của đồng USD, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn so với dự báo trước đó. Điều này làm giảm sức hấp dẫn của vàng, loại tài sản không mang lại lợi suất.

Để hạn chế rủi ro, nhiều ngân hàng đã nâng yêu cầu ký quỹ đối với các sản phẩm giao dịch vàng và bạc có sử dụng đòn bẩy tài chính. Trong tháng này, một số tổ chức như Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China) và Ngân hàng CITIC Trung Quốc đã nâng tỷ lệ ký quỹ lên tới 140%.

Tỷ lệ ký quỹ vượt 100% đồng nghĩa nhà đầu tư phải nộp tài sản đảm bảo có giá trị lớn hơn quy mô vị thế giao dịch, qua đó làm giảm sức hấp dẫn của các hoạt động đầu cơ.

ICBC cho biết việc ngừng dịch vụ sẽ áp dụng đối với nhiều sản phẩm giao dịch vàng và bạc thông qua SGE. Ngân hàng khuyến nghị khách hàng hoàn tất các giao dịch đang thực hiện, bán số vàng hoặc bạc đang nắm giữ hoặc nhận vàng, bạc vật chất trước thời điểm dịch vụ chính thức dừng hoạt động.

Trên thực tế, dưới sự định hướng của cơ quan quản lý, phần lớn các ngân hàng Trung Quốc đã ngừng cho khách hàng cá nhân mở các giao dịch vàng và kim loại quý mới thông qua SGE từ vài năm nay. Vì vậy, các biện pháp mới chủ yếu ảnh hưởng đến những khách hàng vẫn đang nắm giữ các giao dịch hiện có.

Ông Robin Tsui, chuyên gia tại tổ chức State Street Investment Management, nhận định việc các ngân hàng siết giao dịch chủ yếu là biện pháp kiểm soát rủi ro trước biến động giá ngày càng lớn, đồng thời nhằm hạn chế các hoạt động đầu cơ của nhà đầu tư cá nhân.

Theo ông, các biện pháp này khó có thể ảnh hưởng đáng kể đến nhu cầu vàng dài hạn tại Trung Quốc, bởi phần lớn nhu cầu vẫn đến từ hoạt động tích trữ vàng vật chất và chiến lược phân bổ tài sản.

Diễn biến lao dốc của giá vàng cũng khiến nhiều tổ chức tài chính điều chỉnh giảm dự báo. Goldman Sachs đã hạ mục tiêu giá vàng cuối năm từ 5.400 USD xuống còn 4.900 USD/ounce, trong khi Deutsche Bank giảm 17% dự báo giá vàng trong quý IV xuống còn 4.800 USD/ounce.

Theo các chuyên gia, làn sóng siết chặt hiện nay không chỉ xuất phát từ biến động giá vàng mà còn phản ánh xu hướng quản lý rủi ro đã được Bắc Kinh thúc đẩy trong nhiều năm qua.

Bà Iris Tan, chuyên gia phân tích cấp cao tại Morningstar, cho biết các cơ quan quản lý Trung Quốc đã tăng cường giám sát các sản phẩm đầu tư bán lẻ có mức biến động cao kể từ sau vụ bê bối tài chính năm 2020, khi nhiều nhà đầu tư cá nhân chịu thiệt hại nặng với sản phẩm đầu tư dầu mỏ của Ngân hàng Trung Quốc.

Theo bà, việc các ngân hàng đồng loạt dừng giao dịch vàng thông qua SGE chỉ là bước tiếp theo trong quá trình thu hẹp phạm vi chấp nhận rủi ro đối với khách hàng cá nhân, thay vì một biện pháp mang tính ứng phó ngắn hạn trước đợt điều chỉnh của thị trường vàng.