Bài 1: Muôn kiểu sập bẫy từ những lời chào mời có cánh

Một cuộc gọi thông báo trúng thưởng, một voucher nghỉ dưỡng miễn phí hay lời hứa về khoản đầu tư sinh lời từ du lịch đã khiến nhiều người vô tình rơi vào "ma trận" sở hữu kỳ nghỉ biến tướng. Từ người nghỉ hưu, nhân viên văn phòng đến các gia đình trẻ, không ít nạn nhân đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ đồng sau khi đặt niềm tin vào những lời chào mời hấp dẫn.

Ai cũng có thể là nạn nhân

Chị L.T. M. (ngụ phường Sài Gòn) cho biết, mẹ chị đã ký ba hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ với tổng giá trị hơn 1 tỉ đồng chỉ sau vài lần tham gia các chương trình tri ân khách hàng.

Theo chị M., mọi chuyện bắt đầu từ cuộc gọi thông báo gia đình được tặng voucher nghỉ dưỡng miễn phí tại một khu nghỉ dưỡng cao cấp. Nghĩ đơn giản chỉ đến nhận quà, mẹ chị cùng người thân tham dự mà không hề biết mình sắp bước vào một "ma trận" bán hàng được chuẩn bị kỹ lưỡng.

"Tại hội trường, mọi thứ được tổ chức rất chuyên nghiệp. Nhân viên liên tục giới thiệu về các khu nghỉ dưỡng cao cấp, quyền nghỉ dưỡng trọn đời và khả năng chuyển nhượng để sinh lời. Để thúc đẩy khách hàng xuống tiền, nhân viên liên tục nhấn mạnh các gói ưu đãi chỉ áp dụng trong ngày. Giá bán ban đầu được công bố ở mức rất cao rồi bất ngờ giảm sâu, tạo cảm giác khách hàng đang nắm bắt một cơ hội hiếm có", chị M nói.

Trong tâm lý sợ bỏ lỡ ưu đãi, mẹ chị M. đã ký hợp đồng ngay tại chỗ. Tuy nhiên, sau đó gia đình mới phát hiện việc đặt phòng không dễ dàng như quảng cáo, nhiều khu nghỉ không còn hợp tác hoặc phát sinh thêm nhiều khoản phụ thu. Điều đáng nói, khi muốn chấm dứt hợp đồng để lấy lại tiền, gia đình chị tiếp tục được một doanh nghiệp khác tiếp cận với lời hứa hỗ trợ chuyển nhượng, thu hồi vốn. Tin tưởng, mẹ chị M. lại ký thêm hai hợp đồng mới trị giá khoảng 400 triệu đồng.

"Từ nạn nhân của một doanh nghiệp, mẹ tôi tiếp tục trở thành khách hàng của doanh nghiệp khác với những lời hứa tương tự. Gia đình chỉ thực sự tỉnh ngộ khi nhờ luật sư vào cuộc", chị M. chia sẻ thêm.

Trong khi đó, anh N.K. (ngụ tại TP Hồ Chí Minh) lại sập bẫy từ lời mời nhận voucher nghỉ dưỡng miễn phí với điều kiện cả hai vợ chồng phải cùng tham dự hội thảo. "Tại sự kiện, nhân viên liên tục giới thiệu đây không chỉ là sản phẩm du lịch mà còn là cơ hội đầu tư sinh lời. Họ khẳng định khách hàng có thể cho thuê hoặc chuyển nhượng để kiếm lợi nhuận", anh N.K kể.

Theo anh N.K., khách tham dự gần như không có thời gian đọc kỹ hợp đồng. Mỗi khi khách tỏ ra chần chừ, nhân viên lại tiếp tục thuyết phục hoặc mời quản lý cấp cao đến tư vấn riêng. "Họ liên tục nhấn mạnh chương trình ưu đãi chỉ kéo dài vài giờ, nếu không ký ngay sẽ mất quyền lợi. Mọi người được tạo cảm giác rằng đây là cơ hội hiếm có và phải quyết định ngay lập tức", anh K. nói.

Chỉ đến khi sử dụng dịch vụ, anh N.K. mới nhận ra thực tế hoàn toàn khác với những lời quảng cáo ban đầu. Nhiều khoản phí phát sinh như phí giữ chỗ, phụ thu ăn uống và các loại phí dịch vụ khác khiến tổng chi phí thực tế cao hơn nhiều so với việc tự đặt phòng trực tuyến. "Đi nghỉ nhưng cảm giác như tiếp tục tham dự một buổi bán hàng vì liên tục được mời mua thêm các gói dịch vụ mới. Những gì được quảng cáo và trải nghiệm thực tế hoàn toàn khác nhau", anh N.K bức xúc.

Những "vùng xám" của sở hữu kỳ nghỉ

Theo Th.S Trần Anh Tùng, Trưởng ngành Quản trị kinh doanh Trường Đại học Bet88com Casino, Thể thao, Game bài, Nổ hũ và Xổ số - Tài chính TP Hồ Chí Minh, một sản phẩm sở hữu kỳ nghỉ đúng nghĩa phải minh bạch về pháp lý, quy định rõ số ngày nghỉ, hạng phòng, thời hạn sử dụng và đặc biệt không được gắn với các cam kết đầu tư tài chính.

"Bản chất của sở hữu kỳ nghỉ chỉ là dịch vụ du lịch. Khách hàng mua quyền nghỉ dưỡng chứ không phải mua một tài sản tạo ra dòng tiền. Việc gắn thêm yếu tố trả lãi hoặc đầu tư sinh lời là hoàn toàn sai với bản chất sản phẩm", ông Tùng khẳng định.

Luật sư Phạm Đăng Chính, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh, cho biết theo quy định hiện hành, sở hữu kỳ nghỉ không phải là một hình thức đầu tư tài chính. Do đó, việc doanh nghiệp quảng bá sản phẩm có thể sinh lời, cam kết mua lại hoặc bảo đảm lợi nhuận dễ tạo ra kỳ vọng sai lệch cho khách hàng.

"Nhiều người chỉ vỡ lẽ sau khi ký hợp đồng và nhận ra quyền lợi thực tế chỉ là được nghỉ dưỡng. Còn việc chuyển nhượng hay cho thuê lại hoàn toàn phụ thuộc vào thị trường hoặc sự hỗ trợ không có bảo đảm từ doanh nghiệp", luật sư Chính nói.

Còn PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Trường Đại học Bet88com Casino, Thể thao, Game bài, Nổ hũ và Xổ số TP Hồ Chí Minh cho biết, hiện nay một số doanh nghiệp đã cố tình "khoác áo đầu tư" cho sản phẩm du lịch nhằm thu hút khách hàng. Theo đó, việc tổ chức dưới hình thức hội nghị khách hàng, tặng quà hay hội thảo kín khiến mô hình này tồn tại trong "vùng xám", gây khó khăn cho công tác giám sát.

"Các doanh nghiệp thường đẩy giá sản phẩm lên cao rồi áp dụng chiến thuật giảm giá sốc, tạo áp lực tâm lý buộc khách hàng phải ký ngay. Trong khi đó, nhiều người dân thiếu kiến thức tài chính, nghe đến lãi suất hoặc lợi nhuận là dễ bị thuyết phục", ông Huân cảnh báo.

Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, người tiêu dùng tuyệt đối không nên ký hợp đồng ngay tại hội thảo, cần dành thời gian đọc kỹ điều khoản, kiểm tra pháp lý doanh nghiệp, đồng thời yêu cầu mọi cam kết phải được thể hiện bằng văn bản. Bởi thực tế cho thấy, phía sau những lời mời gọi về kỳ nghỉ trong mơ có thể là cái giá rất đắt mà người tiêu dùng phải trả.

Bài cuối: Cần siết quản lý và nâng cao cảnh giác