Những ngày cuối tháng 6, Hà Nội liên tục ghi nhận nền nhiệt ngoài trời trên 38 độ C, có thời điểm nhiệt độ cảm nhận vượt ngưỡng 40 độ C. Nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu sử dụng điện của người dân và doanh nghiệp tăng mạnh, kéo theo áp lực lớn lên hệ thống lưới điện Thủ đô. Trong bối cảnh đó, việc phát hiện sớm các nguy cơ phát sinh sự cố, đặc biệt là các điểm phát nhiệt bất thường có thể dẫn đến quá tải hoặc cháy nổ thiết bị điện, đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với công tác quản lý vận hành.

Để chủ động bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định trong mùa nắng nóng, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHANOI) đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ đo nhiệt bằng camera ảnh nhiệt tại các trạm biến áp, đường dây và thiết bị điện trọng yếu trên toàn địa bàn.

Khác với phương pháp kiểm tra truyền thống chủ yếu dựa vào quan sát trực quan và kinh nghiệm của người vận hành, camera nhiệt cho phép phát hiện sự thay đổi nhiệt độ bất thường trên bề mặt thiết bị ngay khi hệ thống vẫn đang hoạt động bình thường. Các điểm phát nhiệt cao tại đầu cáp, mối nối, dao cách ly hay máy biến áp sẽ được hiển thị rõ ràng bằng hình ảnh nhiệt, giúp lực lượng kỹ thuật nhanh chóng nhận diện những nguy cơ tiềm ẩn mà mắt thường khó có thể phát hiện.

Hiện nay, EVNHANOI đang quản lý hệ thống điện quy mô lớn gồm 68 trạm biến áp 220/110kV, 159 máy biến áp 220/110kV, hơn 1.129 km đường dây 110kV cùng hàng chục nghìn km đường dây trung áp, hạ áp phục vụ gần 3 triệu khách hàng. Khối lượng thiết bị vận hành rất lớn, phân bố rộng khắp trên địa bàn Thủ đô đòi hỏi các giải pháp giám sát hiện đại để kịp thời phát hiện và xử lý các nguy cơ mất an toàn.

Theo ông Trần Văn Duy, Trưởng Ban An toàn EVNHANOI, trong điều kiện phụ tải tăng cao do nắng nóng, nhiều thiết bị điện phải vận hành liên tục ở mức tải lớn. Khi đó, chỉ cần một điểm tiếp xúc không đảm bảo kỹ thuật hoặc một mối nối phát sinh điện trở bất thường cũng có thể gây tăng nhiệt cục bộ, làm suy giảm tuổi thọ thiết bị, thậm chí dẫn đến sự cố hoặc cháy nổ nếu không được phát hiện kịp thời.

“Công nghệ đo nhiệt được ví như một giải pháp khám sức khỏe định kỳ cho hệ thống điện. Thay vì chờ thiết bị phát sinh sự cố mới xử lý, chúng tôi có thể phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó chủ động lập phương án xử lý trước khi xảy ra nguy cơ mất an toàn. Đây là một trong những công cụ hiệu quả nhất hiện nay trong công tác phòng ngừa sự cố và phòng chống cháy nổ trên lưới điện”, ông Duy cho biết.

Tại hiện trường, công nghệ này đang hỗ trợ đắc lực cho lực lượng công nhân quản lý vận hành. Anh Trần Văn Hùng, công nhân Đội Quản lý vận hành lưới điện thuộc EVNHANOI cho biết trước đây việc kiểm tra thiết bị chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và các dấu hiệu bên ngoài. Tuy nhiên, nhiều bất thường bên trong thiết bị không thể nhận biết bằng mắt thường.

“Chỉ cần vài giây quét bằng camera nhiệt, chúng tôi có thể xác định chính xác vị trí phát nhiệt bất thường trên thiết bị. Điều này giúp việc kiểm tra nhanh hơn, chính xác hơn và đặc biệt là phát hiện được các nguy cơ tiềm ẩn từ rất sớm để xử lý kịp thời”, anh Hùng chia sẻ.

Theo EVNHANOI, trong giai đoạn cao điểm mùa hè, việc đo nhiệt được tăng cường tại các khu vực phụ tải lớn, các tuyến đường dây và trạm biến áp vận hành đầy tải hoặc có nguy cơ quá tải. Dữ liệu thu thập được từ camera nhiệt sẽ được phân tích, đánh giá và cập nhật thường xuyên nhằm xây dựng phương án sửa chữa, bảo dưỡng hoặc thay thế thiết bị phù hợp.

Việc ứng dụng công nghệ đo nhiệt không chỉ góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện mà còn giúp giảm thiểu nguy cơ cháy nổ, bảo đảm an toàn cho người lao động và cộng đồng. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nằm trong lộ trình xây dựng lưới điện thông minh, hiện đại của EVNHANOI.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, việc ứng dụng các công nghệ giám sát tiên tiến như camera nhiệt đang trở thành "lá chắn" hữu hiệu giúp ngành điện Thủ đô chủ động kiểm soát rủi ro, bảo đảm dòng điện được vận hành an toàn, liên tục phục vụ đời sống dân sinh và hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn Hà Nội.