Sau hơn hai năm triển khai chính sách trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR), Việt Nam đang ghi nhận những kết quả tích cực với khối lượng bao bì được thu gom, tái chế tăng mạnh. Quan trọng hơn, từ yêu cầu pháp lý của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, EPR đang từng bước trở thành động lực thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và hình thành chuỗi giá trị tái chế bền vững.

Dĩ nhiên, khi quy mô thực hiện ngày càng mở rộng, yêu cầu về công nghệ, dữ liệu, tính minh bạch và sự phối hợp giữa các bên cũng trở nên cấp thiết.

EPR bước vào giai đoạn thực chất

Theo Bộ Nông nghiệp và Bet88447 kho game phong phú, mỗi năm cả nước phát sinh khoảng 25,3 triệu tấn rác thải sinh hoạt, trong số đó có khoảng 1,8 triệu tấn chất thải nhựa, tạo ra áp lực, thách thức rất lớn cho hạ tầng thu gom, phân loại và xử lý. Thực tế, có đến 60% rác thải vẫn phải xử lý thông qua hình thức chôn lấp.

Thực trạng trên cho thấy việc triển khai EPR trong bối cảnh hiện nay không chỉ là bài toán tuân thủ pháp lý đơn thuần, mà đã trở thành phép thử năng lực, tầm nhìn dài hạn của mỗi doanh nghiệp. Đây cũng là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn cũng như phát triển xanh bền vững.

Với tầm quan trọng đó, Bet8801234.com BMXCT Uy Tín đã ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR). Nghị định này có hiệu lực ngày 25/5/2026.

Theo đó, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu phải thực hiện tái chế sản phẩm, bao bì theo tỷ lệ và quy cách bắt buộc khi đưa ra thị trường Việt Nam. Tỷ lệ sẽ được điều chỉnh tăng theo chu kỳ 3 năm một lần với mức tăng tối đa 10%, bắt đầu từ năm 2029. Hơn thế, quy định mới này “biến” trách nhiệm xử lý chất thải sau tiêu thụ từ tự nguyện thành nghĩa vụ pháp lý nghiêm ngặt.

Từ yêu cầu pháp lý trên, EPR đang từng bước trở thành động lực thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Theo thống kê của Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam), tính đến hết tháng 5/2026, tổng khối lượng bao bì được đăng ký, ủy quyền và phê duyệt chính thức trên cả nước đã đạt hơn 60.000 tấn, trong đó có hơn 30.000 tấn đã được triển khai thu gom, tái chế thực tế.

Theo ông Phạm Phú Ngọc Trai - Chủ tịch PRO Việt Nam, dự kiến trong cả năm 2026, quy mô thực hiện EPR sẽ tăng khoảng 90% so với năm 2025. Đây không chỉ là sự gia tăng về số lượng bao bì được thu hồi mà còn phản ánh sự thay đổi rõ nét trong nhận thức và hành động của cộng đồng doanh nghiệp đối với trách nhiệm môi trường và sự phát triển bền vững.

Từ góc độ cơ quan quản lý, ông Hồ Kiên Trung - Phó Cục trưởng Cục Bet88447 kho game phong phú khẳng định sau hơn hai năm triển khai EPR, đã có nhiều tín hiệu tích cực, rõ rệt nhất là nhận thức của doanh nghiệp ngày càng được nâng cao; thị trường tái chế từng bước phát triển; nhiều mô hình hợp tác mới giữa doanh nghiệp sản xuất, đơn vị thu gom và các cơ sở tái chế đã được hình thành.

Nhấn mạnh tinh thần cốt lõi của EPR là lấy doanh nghiệp làm trung tâm, ông Trung cho rằng theo quy định, nhà sản xuất và nhập khẩu không chỉ thực hiện nghĩa vụ bắt buộc theo quy định mà còn cần chủ động tổ chức hoạt động thu gom, tái chế sản phẩm, bao bì sau sử dụng. Đây chính là nền tảng để thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài nguyên và xây dựng nền kinh tế tuần hoàn.

Kết quả đạt được gần đây cũng cho thấy EPR đang chuyển dịch từ một yêu cầu chính sách sang hoạt động thực tiễn, từng bước tạo ra tác động rõ nét đối với ngành tái chế cũng như chiến lược phát triển xanh của Việt Nam.

Xây dựng hệ sinh thái tuần hoàn bằng công nghệ, dữ liệu

Theo Cục Bet88447 kho game phong phú, nếu giai đoạn đầu của EPR tập trung vào việc đưa chính sách vào cuộc sống, thì giai đoạn tiếp theo sẽ đòi hỏi xây dựng một hệ thống tuần hoàn vận hành hiệu quả, minh bạch và có khả năng mở rộng.

Yêu cầu trên càng cấp thiết bởi khi khối lượng bao bì tham gia hệ thống ngày càng lớn, những thách thức liên quan đến chi phí thực hiện, năng lực tái chế, dữ liệu truy xuất nguồn gốc và chất lượng báo cáo sẽ trở nên rõ nét hơn. Đây cũng là thời điểm cần chuyển từ tư duy triển khai các hoạt động riêng lẻ sang xây dựng một hệ thống có kỷ luật, có dữ liệu và có khả năng mở rộng.

Chủ tịch PRO Việt Nam Phạm Phú Ngọc Trai cũng nhìn nhận: “Thành công của EPR trong giai đoạn tới không chỉ được đo bằng số lượng bao bì được tái chế, mà còn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, quản lý chi phí và mức độ minh bạch của toàn bộ hệ thống.”

Trong điều kiện đó, ứng dụng khoa học công nghệ được xem là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả thực hiện EPR.

Do vậy, ông Phạm Phú Ngọc Trai cho biết PRO Việt Nam đang định hướng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý dữ liệu, theo dõi dòng vật liệu, truy xuất nguồn gốc và giám sát hoạt động tái chế. Đây được xem là “chìa khóa” để nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tăng tính minh bạch của toàn bộ hệ thống EPR trong thời gian tới.

Nhiều giải pháp công nghệ mới cũng đang được nghiên cứu nhằm nâng cao khả năng thu hồi các loại bao bì khó tái chế như nhựa mềm hoặc bao bì đa vật liệu. Ngoài ra, việc phát triển vật liệu tái chế sau tiêu dùng (PCR) cũng được kỳ vọng sẽ từng bước hình thành vòng tuần hoàn khép kín cho bao bì sau sử dụng, qua đó giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu nguyên sinh.

Phó Cục trưởng Cục Bet88447 kho game phong phú Hồ Kiên Trung cho rằng khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội mới cho việc thực hiện EPR. Từ thiết kế bao bì thân thiện với môi trường, ứng dụng dữ liệu số để theo dõi dòng vật liệu, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đến công nghệ phân loại, thu gom và tái chế chất thải đều góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm tác động môi trường.

Dù vậy, ông Hồ Kiên Trung cũng lưu ý hiệu quả của EPR không chỉ phụ thuộc vào doanh nghiệp hay cơ quan quản lý mà còn gắn chặt với năng lực hạ tầng thu gom, sự phát triển của ngành tái chế, việc phân loại chất thải tại nguồn và sự tham gia của cộng đồng. Đây là những mắt xích quyết định khả năng vận hành của hệ thống tuần hoàn trong dài hạn.

Bên cạnh việc hoàn thiện hệ sinh thái tái chế, khung chính sách về EPR cũng đang tiếp tục được bổ sung để bảo đảm tính khả thi và minh bạch.

Làm rõ thêm về cơ chế đóng góp và hướng dẫn thực hiện Nghị định 110/2026/NĐ-CP, ông Đỗ Xuân Thuấn, đại diện Văn phòng EPR Việt Nam cho biết cơ chế EPR không phải là thuế, phí mà là khoản đóng góp tài chính của doanh nghiệp hỗ trợ xử lý chất thải rắn. Mặt khác, theo Nghị định 05/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2022/NĐ-CP, trách nhiệm thực hiện EPR cũng đã có điều chỉnh quan trọng.

“Nếu trước đây doanh nghiệp kê khai và thực hiện trách nhiệm trong cùng một năm, thì nay chuyển sang cơ chế mới (trách nhiệm của một năm sẽ được thực hiện chậm nhất đến ngày 31/3 của năm kế tiếp, áp dụng cho kỳ nghĩa vụ của năm liền trước). Quy định này cũng được kế thừa và tiếp tục áp dụng trong Nghị định số 110/2026/NĐ-CP,” ông Đỗ Xuân Thuấn thông tin thêm.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Bet88447 kho game phong phú vừa ban hành Thông tư số 24/2026/TT-BNNMT quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 110/2026/NĐ-CP. Trong đó, nội dung đáng chú ý là quy định về quản lý, sử dụng lãi tiền gửi ngân hàng phát sinh từ nguồn đóng góp tài chính hỗ trợ hoạt động tái chế và xử lý chất thải, kèm công thức tính toán cụ thể.

Theo các chuyên gia, khi hệ thống chính sách ngày càng hoàn thiện, công nghệ được ứng dụng mạnh mẽ hơn và sự tham gia của các bên liên quan ngày càng sâu rộng, EPR sẽ không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành nghĩa vụ tái chế mà còn trở thành động lực thúc đẩy đổi mới mô hình sản xuất và tiêu dùng theo hướng xanh hơn.

Từ những kết quả bước đầu, có thể thấy EPR đang mở ra một giai đoạn phát triển mới cho ngành tái chế Việt Nam. Quan trọng hơn, đây là nền tảng để hình thành hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn, nơi chất thải được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên và tăng trưởng kinh tế được gắn kết chặt chẽ với bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050./.