Ngày 15/6, tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đã chủ trì phiên khai mạc của Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Luật Biển (SPLOS) trên cương vị Chủ tịch SPLOS 35; và tiếp đó, đã phát biểu tại phiên thảo luận về Báo cáo của Tòa án quốc tế về Luật biển (ITLOS) trong tư cách Trưởng đoàn Việt Nam.
Theo phóng viên TTXVN tại New York, hội nghị năm nay có sự tham dự của đại diện 172 quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS), quan sát viên, lãnh đạo các cơ quan được thành lập theo công ước và đại diện một số tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ liên quan.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ chào mừng hai nước Campuchia và Kyrgyzstan lần đầu tham dự với tư cách quốc gia thành viên UNCLOS; nhấn mạnh UNCLOS tiếp tục là khuôn khổ pháp lý toàn diện điều chỉnh mọi hoạt động trên biển và đại dương, tạo nền tảng cho ổn định, hợp tác và giải quyết hòa bình các tranh chấp.
Trong bối cảnh đại dương đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, ô nhiễm biển, suy giảm đa dạng sinh học, các vấn đề an ninh hàng hải và tác động từ công nghệ mới, Thứ trưởng nhấn mạnh các quốc gia cần tăng cường hợp tác và huy động thêm nguồn lực để bảo vệ đại dương, qua đó duy trì môi trường biển hòa bình, an ninh và phát triển bền vững.
Thứ trưởng cũng ghi nhận những bước tiến đáng kể trong quản trị biển toàn cầu thời gian qua, trong đó có việc Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển tại các vùng nằm ngoài phạm vi tài phán quốc gia (BBNJ) có hiệu lực từ ngày 17/01/2026; thành công của Hội nghị Đại dương Liên hợp quốc lần thứ 3 tại Nice (Pháp); cùng các hoạt động của ITLOS, Cơ quan quyền lực đáy đại dương và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).
Thứ trưởng thường trực Nguyễn Minh Vũ kêu gọi các quốc gia thành viên tiếp tục thực hiện đầy đủ và hiệu quả UNCLOS, ủng hộ hoạt động của các cơ quan được thành lập theo công ước, phối hợp cùng nhau ứng phó với những thách thức mới trên tinh thần hợp tác, tôn trọng lẫn nhau và thiện chí.
Sau phiên khai mạc, đại diện các nước, Phó Tổng thư ký và Ban Thư ký Liên hợp quốc chúc mừng Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ đã đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch SPLOS 35, góp phần đề cao vai trò, giá trị của UNCLOS, tăng cường hợp tác quốc tế trong quản trị biển và đại dương, hỗ trợ hoạt động của các cơ quan được thành lập trong khuôn khổ công ước.
Thứ trưởng thường trực sau đó đã chuyển giao vai trò Chủ tịch Hội nghị cho Đại sứ Wellington Bencosme, Trưởng Phái đoàn Cộng hòa Dominicana tại LHQ - được hội nghị đồng thuận bầu làm Chủ tịch SPLOS 36.
Tại thảo luận về báo cáo của ITLOS, cùng với các nước thành viên công ước, Trưởng đoàn Việt Nam khẳng định giá trị và vai trò của ITLOS trong việc giải quyết hòa bình tranh chấp, góp phần giải thích và làm rõ các quy định của UNCLOS; bày tỏ ủng hộ các hoạt động toà, đặc biệt là các chương trình xây dựng năng lực hỗ trợ cho các nước đang phát triển.
Trưa cùng ngày, Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc, đã tổ chức tiếp tân đối ngoại trọng thể nhân dịp khai mạc SPLOS 36 và tiếp tục giới thiệu ứng cử viên của Việt Nam, Phó Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, vào vị trí thẩm phán ITLOS nhiệm kỳ 2026-2035.
Tham dự sự kiện có trưởng đoàn các nước tham dự SPLOS 36, Đại sứ, Trưởng đại diện Phái đoàn thường trực các nước tại LHQ, Chủ tịch ITLOS, đại diện các tổ chức quốc tế, cố vấn pháp lý và cán bộ phụ trách ứng cử của các nước.
Phát biểu tại tiệc tiếp tân, Thứ trưởng thường trực Nguyễn Minh Vũ khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam ủng hộ chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết hòa bình tranh chấp. Việc Việt Nam lần đầu tiên đề cử ứng viên vào vị trí thẩm phán ITLOS nhằm đóng góp tích cực hơn cho việc giải thích và thực thi UNCLOS.
Phó Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Thị Lan Anh bày tỏ vinh dự khi được đề cử và khẳng định cam kết phục vụ với tinh thần độc lập, khách quan, liêm chính và tận tâm với công lý nếu trúng cử.
Theo chương trình nghị sự, trong các ngày làm việc tiếp theo, hội nghị sẽ thảo luận các báo cáo của Cơ quan Quyền lực Đáy đại dương, Ủy ban Ranh giới thềm lục địa, Báo cáo tổng quan của Tổng thư ký về tình hình thực thi UNCLOS và bầu Thẩm phán ITLOS nhiệm kỳ 2026-2035.
SPLOS là hội nghị thường niên của các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982. Tại hội nghị, các quốc gia thành viên UNCLOS cũng như các nước quan sát viên trình bày lập trường, quan điểm và chia sẻ thông tin về các vấn đề liên quan đến thực thi UNCLOS, đánh giá kết quả hoạt động của các cơ quan thành lập theo công ước trong năm qua, góp phần định hướng cho các phát triển mới trong lĩnh vực luật biển và quản lý, khai thác đại dương trong thời gian tới.
Trong những năm qua, Việt Nam luôn tích cực tham dự, phát biểu và đóng góp xây dựng tại Hội nghị với chủ trương nhất quán tôn trọng, thực thi đầy đủ UNCLOS./.
Việt Nam kêu gọi các quốc gia thành viên diễn giải và áp dụng UNCLOS một cách nhất quán và thiện chí, không mang tính lựa chọn, trong đó quyền và nghĩa vụ phải song hành.