Các nhà khoa học cảnh báo một hiện tượng El Nino cực mạnh đang nhanh chóng hình thành ở Thái Bình Dương, có thể gây ra những tác động bất thường với thời tiết toàn cầu, trong đó có mùa bão sắp tới ở Đại Tây Dương.
Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA), hiện tượng này có khoảng 80% khả năng xuất hiện vào tháng 7, với nhiệt độ biển có thể vượt 2,5 độ C so với trung bình.
El Nino là một kiểu khí hậu tự nhiên liên quan đến sự ấm lên của bề mặt đại dương ở vùng trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương hoặc các vùng biển nhiệt đới.
Hiện tượng này gây ảnh hưởng và làm thay đổi mô hình thời tiết toàn cầu, gây ra các biến đổi lớn về nhiệt độ, mưa và gió. El Nino thường xảy ra chu kỳ từ 2 đến 7 năm một lần và kéo dài khoảng 9 đến 12 tháng.
Những đợt El Nino mạnh thường đi kèm với gió mậu dịch suy yếu – yếu tố khó dự đoán và có thể làm chậm hoặc tăng cường hiện tượng này.
Hiện tượng El Nino được dự báo sẽ mạnh bất thường này có khả năng làm dịu mùa bão sắp tới ở Đại Tây Dương. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo điều này không đồng nghĩa với việc những cơn bão nguy hiểm sẽ biến mất.
NOAA dự báo mùa bão năm nay ở Đại Tây Dương có 55% khả năng dưới mức trung bình.
Theo NOAA, dự kiến sẽ có từ 8–14 cơn bão được đặt tên, trong đó 3–6 cơn đủ mạnh để trở thành bão nhiệt đới, và 1–3 cơn là bão mạnh.
Ngoài NOAA, 18 nhóm nghiên cứu khác, từ các tổ chức học thuật đến tư nhân, cũng dự báo mùa bão 2026 có mức hoạt động thấp. Các dự báo này chỉ ra trung bình 12 cơn bão được đặt tên, 5 cơn trở thành bão nhiệt đới và 2 cơn là bão nhiệt đới mạnh.
Chỉ số Năng lượng Tích lũy của Bão (ACE), đo cả sức mạnh lẫn thời gian tồn tại, dự kiến chỉ đạt 80% so với bình thường.
Đại học bang Colorado, đơn vị tiên phong trong khoa học dự báo mùa bão từ năm 1984, nhận định đây có thể là mùa bão yếu nhất kể từ năm 2015 - năm El Nino mạnh nhất trong 75 năm qua.
Chuyên gia Phil Klotzbach dự báo con số này có thể tiếp tục giảm khi NOAA cập nhật dự báo vào tháng 6.
Ngược lại, El Nino làm gia tăng hoạt động bão ở trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương. NOAA dự báo 15–22 cơn bão được đặt tên ở khu vực này, trong đó 9–14 cơn trở thành bão nhiệt đới và 5–9 cơn là bão lớn.
Trong 15 năm El Nino mạnh nhất kể từ 1950, 37 cơn bão được đặt tên, 11 cơn bão nhiệt đới và 3 cơn bão nhiệt đới lớn đổ bộ vào đất liền Mỹ. Trong khi đó, 15 năm La Nina lạnh nhất, số liệu tương ứng là 61 cơn bão được đặt tên, 31 cơn bão nhiệt đới và 10 cơn bão nhiệt đới lớn.
Các nhà khí hậu học cảnh báo El Nino mạnh không chỉ ảnh hưởng tới bão mà còn tác động tới lượng mưa, hạn hán, gió mùa và nhiệt độ toàn cầu. Những năm nóng kỷ lục - 1998, 2010, 2016, 2023 và 2024 – đều xảy ra sau hoặc đồng thời với các đợt El Nino lớn.
Ngay cả một đợt El Nino không quá mạnh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, cũng có thể làm tăng hậu quả khi nhiệt độ và độ ẩm cao hơn trong khí quyển và đại dương.
Mỗi hiện tượng El Nino đều khác nhau, nhưng các sự kiện lớn thường theo những mô hình quen thuộc: hạn hán ở một số khu vực của Amazon, Indonesia và Australia, gió mùa Ấn Độ bị xáo trộn và sự thay đổi lượng mưa ở khắp các vùng nhiệt đới.
Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đã làm thay đổi mô hình khí hậu toàn cầu, khiến các dữ liệu lịch sử trở nên kém tin cậy trong việc dự báo mùa vụ.
Theo chuyên gia khí hậu Felicity Gamble từ Cục Khí tượng Australia, một sự kiện El Nino xảy ra cách đây hai thập kỷ sẽ rất khác so với cách nó xuất hiện trong bối cảnh khí hậu hiện nay.
Việc dự báo càng trở nên phức tạp hơn do đại dương ấm lên vì biến đổi khí hậu, khiến điều kiện hình thành El Nino trở nên dễ dàng hơn và làm khó phân biệt với La Nina.
Để cải thiện độ chính xác dự báo, Cục Khí tượng Australia và NOAA đã bắt đầu loại bỏ yếu tố nhiệt độ nền tăng lên do biến đổi khí hậu. Các cơ quan khí tượng khác trên thế giới cũng đang áp dụng những chuẩn mực điều chỉnh tương tự./.
Các nhà khoa học thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ nhận định nguy cơ El Nino xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 5-7 và kéo dài sang năm sau vào khoảng 82%.