Trong bối cảnh thực phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng vẫn còn tồn tại trên thị trường và tìm cách len lỏi vào trường học, việc đảm bảo an toàn bữa ăn học đường không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ từ gia đình và các cơ quan chức năng.

Bất chấp đạo đức vì lợi nhuận

Trước khi đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học và bếp ăn tập thể bị phát hiện, triệt phá vào đầu năm 2026, Công an thành phố đã phát hiện, xử lý hàng loạt vụ kinh doanh, buôn bán thực phẩm bẩn. Cụ thể, tháng 5/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an thành phố Hà Nội) phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra điểm tập kết, kinh doanh thực phẩm có địa chỉ tại Km12, đường Ngọc Hồi, xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì cũ, thành phố Hà Nội, do Lê Hồng Phong làm chủ. Đoàn kiểm tra phát hiện hơn 7 tấn thực phẩm đông lạnh gồm trứng non, nầm, tràng lợn chưa qua sử dụng không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm.

Trước đó, khám xét bất ngờ 3 kho đông lạnh tại thôn Bái Đô, xã Tri Thủy, huyện Phú Xuyên trước đây, lực lượng chức năng cũng phát hiện gần 11 tấn nội tạng trâu, bò đang có dấu hiệu hư hỏng, bốc mùi. Ngoài ra, quá trình kiểm tra đột xuất kho lạnh gần chợ đầu mối gia cầm Hà Vỹ (huyện Thường Tín cũ), lực lượng chức năng thu giữ gần 20 tấn thịt gà đông lạnh, thịt gà ủ muối và nội tạng gia cầm không rõ nguồn gốc đang chuẩn bị xuất ra thị trường, nhiều sản phẩm bốc mùi, có thể gây ngộ độc nếu lọt ra thị trường….

Nhiều người dân bức xúc cho rằng, việc các đối tượng tuồn hàng trăm tấn thịt lợn bẩn vào trường học, nơi lẽ ra phải được bảo vệ nghiêm ngặt nhất về an toàn thực phẩm, không chỉ là hành vi gian dối trong kinh doanh mà còn thể hiện sự coi thường sức khỏe và tính mạng của trẻ em, là hành vi đầu độc, hủy hoại giống nòi, gây tổn hại lâu dài đến thể chất của trẻ nhỏ.

“Tôi được biết, liên quan đến vụ án trên, nhóm cán bộ kiểm dịch đã gây khó dễ để thu tiền trái quy định tới 4 triệu đồng/chuyến xe và yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp từ 5 - 10 triệu đồng/tháng. Nhóm này đã thu lợi bất chính 2,5 tỉ đồng. Do vậy, cùng với những kẻ buôn bán thịt lợn bệnh, những đối tượng này cũng phải bị trừng trị thích đáng để răn đe, bởi hậu quả mà chúng gây ra là không thể đo đếm hết”, ông Nguyễn Đình Sáng, cán bộ hưu trí phường Bạch Mai, thành phố Hà Nội kiến nghị.

Nâng mức hình phạt để đủ sức răn đe, phòng ngừa

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Thị Thu (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, pháp luật hình sự hiện hành đã có quy định tương đối nghiêm khắc đối với hành vi kinh doanh, buôn bán thực phẩm bẩn. Cụ thể, Điều 317 - Bộ luật Hình sự quy định về tội "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm" đã cho phép áp dụng mức hình phạt cao nhất lên tới 20 năm tù.

"Vụ việc hơn 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn vào bếp ăn trường học không chỉ gây rúng động dư luận mà còn đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại toàn diện về chế tài xử lý đối với hành vi kinh doanh thực phẩm bẩn. Để ngăn chặn tình trạng này, cần tăng nặng chế tài theo hướng thực chất hơn như xem xét nâng mức hình phạt tù cao nhất lên tù chung thân đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng, gây hậu quả lớn. Đồng thời, tăng mạnh mức xử phạt hành chính, kéo dài thời gian đình chỉ hoạt động, tước giấy phép kinh doanh để triệt tiêu động cơ tái phạm", luật sư Nguyễn Thị Thu đề xuất.

Thực tế, để hàng trăm tấn thịt bệnh lọt qua kiểm dịch, đi vào trường học, không thể không có những lỗ hổng trong quản lý, thậm chí là dấu hiệu tiêu cực. Nếu hệ thống giám sát còn lỏng lẻo, cán bộ thiếu trách nhiệm hoặc bị mua chuộc, thì dù hình phạt có nặng đến đâu, vi phạm vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, bên cạnh việc tăng nặng hình phạt cần tăng cường kiểm tra đột xuất, giám sát chặt chẽ chuỗi cung ứng, áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc thực phẩm, siết chặt trách nhiệm của lực lượng kiểm dịch và quản lý địa phương.

Một vấn đề đáng chú ý nữa là lợi nhuận từ kinh doanh thực phẩm bẩn hiện nay cao hơn rất nhiều so với mức xử phạt, dẫn đến tâm lý “chấp nhận rủi ro”. Khi đó, chế tài nếu không đủ mạnh về kinh tế sẽ khó phát huy hiệu quả răn đe. Tuy nhiên, việc tăng nặng hình phạt có thể đáp ứng yêu cầu xử lý trước mắt, nhưng nếu không đi kèm với cải cách hệ thống giám sát và phòng ngừa, nguy cơ tái diễn các vụ việc tương tự vẫn còn, luật sư Thu nhấn mạnh.

Liên quan đến vụ án này, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho rằng hành vi kinh doanh thịt lợn bệnh không chỉ vi phạm pháp luật mà còn là “tội ác đầu độc thế hệ tương lai”. Giám đốc Công an thành phố đề nghị Bet88app còn khuyến mãi tăng hình phạt đối với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn này lên mức cao nhất, bởi các sai phạm này liên quan đến việc hủy hoại giống nòi.

Đồng quan điểm đó, đại biểu Bet88app còn khuyến mãi Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn thành phố Hải Phòng) cho rằng mặc dù đã có hành lang pháp lý, nhưng thời gian qua vẫn liên tiếp xuất hiện các vụ việc về mất an toàn thực phẩm. Điều này cho thấy hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm hiện nay vẫn có những kẽ hở. Bet888 football Nguyễn Thị Việt Nga nêu rõ, phần lớn các vụ việc chỉ được phát hiện khi đã xảy ra hậu quả hoặc khi có phản ánh, khi cơ quan Công an vào cuộc điều tra. Điều này cho thấy cơ chế giám sát chủ động còn hạn chế. Đồng thời, chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe, đặc biệt với các hành vi có tổ chức, thu lợi lớn từ việc đưa thực phẩm bẩn ra thị trường. Nữ đại biểu đề nghị, cần có những điều chỉnh mạnh mẽ cả ở cấp luật và dưới luật; cần xác định rõ bếp ăn học đường là khu vực “nhạy cảm cao” với yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt hơn so với thị trường thông thường. Cùng đó, cần siết chặt trách nhiệm truy xuất nguồn gốc đến tận cùng.