Hai mươi lăm năm (1/4/2001-1/4/2026) kể từ ngày Trịnh Công Sơn khép lại hành trình dạo chơi ở “cõi tạm,” thời gian dường như chỉ đủ để phủ một lớp bụi mỏng lên ký ức, chứ không thể làm phai nhạt những giai điệu đã hóa thành một phần tâm hồn người Việt. Mỗi độ tháng Tư trở lại, nỗi nhớ về ông lại ngân lên như một khúc hát quen, dìu dặt mà day dứt.

Những “Trịnh khách” lặng lẽ tìm về “cõi Trịnh” – nơi âm nhạc không chỉ để nghe, mà để sống, để chiêm nghiệm. Trong từng ca từ về tình yêu, quê hương, thân phận, người ta bắt gặp chính mình, mong manh mà sâu sắc. Và ở đó, các nghệ sỹ hôm nay tiếp tục đối thoại với ông, bằng những sáng tạo được chắt lọc từ nguồn cảm hứng bất tận mang tên Trịnh Công Sơn.

Viết tiếp tinh thần âm nhạc Trịnh Công Sơn

Mới đây, ca sỹ-nhà báo Khôi Minh vừa ra mắt album phòng thu “Cho nên tôi yêu” tạo ra gạch nối giữa tinh thần âm nhạc Trịnh Công Sơn và hơi thở đương đại. Nam ca sỹ táo bạo phá cách bằng việc kết hợp giữa hát lại, thêm lời và làm mới giai điệu.

Theo Khôi Minh, âm nhạc của Trịnh Công Sơn đã cho anh một nguồn cảm hứng đặc biệt. Ngoài giai điệu hay, lời ca đẹp, Trịnh Công Sơn còn sở hữu một thứ “phép thuật” khiến cõi nhạc của ông có sức cuốn hút lạ kỳ.

“Cả nhạc và lời của ông đều có tính mời gọi sáng tạo rất cao. Vậy nên quá trình viết thêm giai điệu hay lời ca, lời rap cho các bài hát diễn ra hết sức tự nhiên và khá dễ dàng… Ở tất cả các bản thu, tôi đều thể hiện đầy đủ, trọn vẹn nhạc và lời của bài gốc. Sau đó mới thêm phần phái sinh của mình vào,” ca sỹ Khôi Minh chia sẻ.

Ý tưởng cho album bắt nguồn từ chính những xáo trộn cảm xúc và sự bất an mà Khôi Minh trải qua trong đại dịch COVID-19. Anh nhận ra rằng, trong những thời điểm như vậy, nhạc Trịnh với khả năng chia sẻ, xoa dịu và nâng đỡ tinh thần - chính là điều anh cần tìm đến.

Âm nhạc của Trịnh Công Sơn luôn ẩn chứa những triết lý sâu sắc, được truyền tải bằng ngôn ngữ nghệ thuật tinh tế và giàu tính thẩm mỹ. Sự lãng mạn trong sáng tác của ông không hề tách rời hiện thực. Ngược lại, ông đối diện trực diện với nỗi đau của con người và Bett88 Làm giàu đẳng cấp, từng dùng âm nhạc để “nâng dậy hòa bình,” “nối lại những đổ nát” và “gieo lại niềm tin.”

“Không chỉ an ủi con người trong lúc tuyệt vọng, nhạc Trịnh còn nhắc ta nhìn vào những điều tốt đẹp vẫn hiện hữu xung quanh. Có lẽ vì thế, mỗi khi chênh vênh, nghe nhạc Trịnh lại giúp ta bình tâm trở lại,” Khôi Minh chia sẻ.

Đặc biệt, album có sự góp mặt của Nghệ sỹ ưu tú Lan Anh trong ca khúc song ca “Giọt lệ thiên thu.”

“Nhạc Trịnh mang đến cho người hát cảm giác rất thoải mái. Không phải là không cần kỹ thuật, mà là kỹ thuật phải được ẩn đi, trở nên tự nhiên như hơi thở… cũng giống như cách nhạc sỹ gửi gắm những triết lý sâu sắc qua những ca từ nhẹ nhàng mà chạm đến trái tim,” Nghệ sỹ Ưu tú Lan Anh nói.

Ca sỹ Hà Lê - một trong những người tiên phong trong việc làm mới nhạc Trịnh bày tỏ sự trân trọng với cách làm của Khôi Minh, đồng thời cho rằng việc đưa thêm trải nghiệm cá nhân vào các ca khúc là điều cần thiết, miễn là vẫn giữ được tinh thần gốc. Theo Hà Lê, nhạc Trịnh là một trong số hiếm những dòng nhạc có “không gian mở” đủ lớn để các nghệ sỹ tiếp tục sáng tạo qua thời gian. Chính vì vậy, mỗi cách làm mới không nhằm thay thế những phiên bản cũ, mà mang đến thêm lựa chọn cho người nghe.

Hà Lê cũng nhấn mạnh yếu tố “dũng cảm” trong dự án, bởi không nhiều nghệ sỹ chọn thực hiện một album nhạc Trịnh với những thử nghiệm cá nhân rõ rệt trong bối cảnh hiện nay. Anh cho rằng chính những người dám đi theo hướng riêng sẽ tạo ra không gian sáng tạo mới cho cả êkip, đồng thời truyền cảm hứng cho người nghe dám tiếp cận âm nhạc theo cách của riêng mình.

‘Bài kinh cầu bên vực thẳm'

Với ca sỹ-nhà báo Khôi Minh, anh đến với âm nhạc của Trịnh Công Sơn lần đầu ở tuổi hoa niên với những cảm xúc lạ thường, đẹp đẽ và mê hoặc. Nhiều năm trôi qua, anh vẫn tiếp tục khám phá thêm những chiều kích mới, đồng thời cảm thấy ngày càng thân thuộc với cõi giới mà ông đã tạo tác bằng nghệ thuật, tâm hồn và cả cuộc đời.

“Vẫn còn đó nỗi háo hức, trầm trồ của một lữ khách ghé chơi miền đất lạ, thêm vào cảm giác như được quay về an ổn chốn quê nhà. Mà lại chẳng hề đối chọi nhau. Tôi tin nhiều người cũng có cảm nhận tương tự về cõi Trịnh - nơi luôn rộng mở chào đón tất cả những tâm hồn còn đầy tình yêu cùng sự tò mò trước đời sống vừa quen vừa lạ này,” ca sỹ Khôi Minh bày tỏ.

Với nhà báo Hạnh An An, người dẫn chuyện trong rất nhiều đêm nhạc Trịnh thì âm nhạc của ông là “liều thuốc cho tâm hồn,” những ca từ mà ông viết ra muôn đời sau vẫn là triết lý để mọi người chiêm nghiệm.

“Tôi tâm niệm rằng ‘cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ,’ ‘em hồn nhiên rồi em sẽ bình minh’… Mọi người hãy cứ hồn nhiên, đừng toan tính với nhau thì sẽ tìm thấy sự thanh thản, bình yên,” chị chia sẻ.

Nhà báo Hạnh An An cũng tâm đắc với câu nói của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường rằng âm nhạc của Trịnh Công Sơn là “bài kinh cầu bên bờ vực thẳm” nghĩa là một sự cứu rỗi tâm hồn khi người ta rơi vào bế tắc.

Sống trong cuộc đời này, ai cũng có những nỗi buồn khó có thể nói ra được rõ ràng nhưng nghe nhạc Trịnh, chúng ta nhen lên cho mình một niềm hy vọng để đi tiếp, vì biết đâu ở cuối khu rừng tối kia sẽ là ánh sáng rực rỡ của một vườn hoa đang chờ đợi chúng ta bước tới.

Chia sẻ với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus, nhà thơ Anh Ngọc cho biết ông từng gặp những người yêu nhạc Trịnh vô điều kiện, trong đó có những người ở tuổi con cháu mình.

Ông cho rằng thái độ đối với nhạc Trịnh vừa có phần phụ thuộc vào lứa tuổi và trải nghiệm cuộc sống, nhưng phần còn quan trọng hơn, là sự đồng điệu tâm hồn. Khi đã có cùng “điệu tâm hồn” thì bất kể tuổi tác, hoàn cảnh sống, người ta dễ dàng đến với nhau.

“Tôi đôi lúc kinh ngạc vì sự hiểu thấu và khả năng bày tỏ rất tài giỏi của các bạn trẻ về thế giới không hề dễ hiểu của Trịnh. Nếu như họ chưa đủ sự từng trải, thì bù vào đó, họ có sự thành thật và sức tự giải phóng rất cao, họ có thể bày tỏ mà không cần e ngại hay che đậy một điều gì trong tình yêu của mình,” ông nói./.