Trong hành trình 80 năm xây dựng và phát triển của Thể dục Thể thao Việt Nam, có những chiến thắng không chỉ đơn thuần là thành tích, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho cả một giai đoạn lịch sử. Với môn bắn súng, cái tên Ngô Ngân Hà luôn được nhắc đến với sự trân trọng đặc biệt.
Bà chính là người mang về tấm huy chương vàng đầu tiên cho thể thao Việt Nam tại đấu trường SEA Games trong thời kỳ Đổi mới, cột mốc mở ra hành trình hội nhập đầy tự tin của thể thao nước nhà.
Sau năm 1986, công cuộc Đổi mới đã mang đến những chuyển biến sâu rộng cho BET88 Ho Chi Minh City. Đến năm 1989, Việt Nam bắt đầu ghi nhận những thành tựu kinh tế xã hội quan trọng, tạo tiền đề để thể thao nước nhà trở lại sân chơi quốc tế.

Tại SEA Games 1989, đoàn thể thao Việt Nam lần đầu tái xuất sau nhiều năm gián đoạn với lực lượng khiêm tốn: chỉ 42 vận động viên, tranh tài ở 8 môn. Trong bối cảnh cơ sở vật chất thiếu thốn, kinh phí hạn chế và kinh nghiệm quốc tế gần như bằng không, mục tiêu khi ấy chủ yếu là học hỏi, giao lưu và thăm dò thông tin về các nước trong khu vực, đồng thời cũng phấn đấu có huy chương.
Thế nhưng, đoàn Việt Nam đã tạo nên bất ngờ lớn khi giành tổng cộng 19 huy chương (3 HCV, 11 HCB, 5 HCĐ), xếp thứ 7/9 quốc gia tham dự. Và trong chiến tích ấy, cái tên Ngô Ngân Hà tỏa sáng rực rỡ.
Người viết nên lịch sử
Bước vào giải với tư cách niềm hy vọng lớn nhất của đội tuyển bắn súng, Ngô Ngân Hà nhanh chóng chứng minh đẳng cấp. Với thành tích tái lập kỷ lục quốc gia 583 điểm, bà giành huy chương vàng cá nhân nội dung súng trường tiêu chuẩn nữ nằm bắn, tấm HCV cá nhân duy nhất của đoàn Việt Nam tại đại hội năm đó.
Không dừng lại ở đó, bà cùng các đồng đội Đặng Thị Đông và Nguyễn Bùi Thiết tiếp tục vượt qua những đối thủ mạnh như Malaysia, Thái Lan, Indonesia để giành thêm một HCV đồng đội. Như vậy, riêng Ngô Ngân Hà đã đóng góp tới 2/3 số HCV của đoàn Việt Nam tại kỳ SEA Games lịch sử.
Ít ai biết rằng, ở giải đấu ấy, đội tuyển bắn súng Việt Nam vẫn phải sử dụng những khẩu súng cũ do Cộng hòa Dân chủ Đức sản xuất. Thậm chí, ban tổ chức còn yêu cầu điều chỉnh thiết bị trước khi thi đấu. Trong hoàn cảnh khó khăn như vậy, chiến thắng của Ngô Ngân Hà càng trở nên đáng giá.

Xạ thủ Ngô Ngân Hà, người mang về tấm huy chương vàng đầu tiên cho thể thao Việt Nam tại đấu trường SEA Games - Ảnh Cục Thể dục Thể thao Việt Nam.
Sự nghiệp rực rỡ và dấu ấn lâu dài
Hành trình đến với thể thao của nữ xạ thủ Hà Nội bắt đầu từ những giờ học thể chất tại Trường Hoàng Diệu (Ba Đình), rồi lớp điền kinh nghiệp dư của Trường Văn hóa - TDTT Hà Nội. Bước ngoặt đến khi bà chuyển sang bắn súng và nhanh chóng bộc lộ tài năng.
Trước SEA Games 1989, Ngô Ngân Hà đã là kỷ lục gia quốc gia ở hai nội dung: súng trường tiêu chuẩn nữ nằm bắn và ba tư thế. Năm 1984, bà từng gây tiếng vang khi chỉ kém kỷ lục thế giới 7 điểm tại một giải đấu quốc tế ở Moscow (Liên Xô cũ), qua đó lọt vào danh sách vận động viên tiêu biểu toàn quốc.
Sau kỳ SEA Games 1989, Ngô Ngân Hà tiếp tục là trụ cột của đội tuyển súng trường nữ Việt Nam suốt gần một thập kỷ. Bà tham dự 5 kỳ SEA Games liên tiếp (1989-1997), giành tổng cộng 6 HCV, trong đó có 2 HCV cá nhân.

2 nữ xạ thủ súng trường Ngô Ngân Hà (trái) và Đặng Thị Đông mang về cho TTVN những tấm HCV đầu tiên tại SEA Games 1989
Không chỉ tỏa sáng ở đấu trường khu vực, bà còn gặt hái nhiều thành công tại các giải vô địch Đông Nam Á, nổi bật là thành tích 5 HCV và 1 HCB tại giải năm 1996. Những con số ấy giúp bà trở thành một trong những xạ thủ giàu thành tích nhất lịch sử bắn súng Việt Nam.
Sau năm 1997, bà chia tay sự nghiệp thi đấu để chuyển sang công tác huấn luyện, tiếp tục cống hiến cho thể thao nước nhà. Ít người biết rằng, bà còn là phu nhân của ông Vương Bích Thắng, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao.
Gần 40 năm đã trôi qua kể từ "phát súng vàng" tại Malaysia, thể thao Việt Nam đã có những bước tiến dài trên hành trình hội nhập quốc tế. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, đến nay, Việt Nam đã trở thành một trong những cường quốc thể thao khu vực. Và trong lịch sử ấy, Ngô Ngân Hà mãi là người đã khai hỏa cho hành trình vươn mình của thể thao Việt Nam.
