Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, thị trường việc làm yếu kém, hoạt động lừa đảo trên không gian mạng có sự "tiếp tay" của trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng gia tăng tại Canada.
Giám đốc khu vực của Cục Kinh doanh tốt hơn Canada (Better Business Bureau - BBB) Vikta Paulo cho biết các chiêu trò lừa đảo phổ biến nhất mà cơ quan này ghi nhận trong thời gian gần đây là lừa đảo mua hàng, lừa đảo việc làm và lừa đảo giả mạo danh tính.
Theo ông Paulo, trong lừa đảo mua hàng, mặc dù thủ đoạn của các đối tượng không mới như việc quảng cáo một món hàng sẽ được giao trong ngày và bằng cách nào đó, giá chỉ bằng một nửa nhưng chúng được tích hợp với các các hình ảnh, video được tạo ra từ AI, nên đã có sức thuyết phục hơn đối với người mua.
Để tránh bị lừa mua hàng, người mua cần đảm bảo có kết nối an toàn cho giao dịch mua và cần chú ý đến các dấu hiệu đáng ngờ, bao gồm yêu cầu thanh toán bằng tiền điện tử hoặc chuyển khoản điện tử và không thể nhận được biên lai hoặc trả lại hàng nếu có vấn đề.
Trong lừa đảo việc làm cũng vậy, thủ đoạn của các đối tượng cũng không mới, chủ yếu vẫn là những quảng cáo về các loại “việc nhẹ, lương cao,” song bối cảnh thị trường việc làm yếu kém, số người hiện có nhu cầu tìm việc rất lớn, đã tạo ra không gian cho kẻ lừa đảo. Mặc dù nhiều người có ý thức về vấn đề này, nhưng trong khi “quá khó khăn” để tìm việc, họ vẫn muốn “thử vận may.”
Cũng theo ông Paulo, rất nhiều quảng cáo hứa hẹn mức lương rất cao mà không cần nhiều công sức và tất cả mọi người đều muốn điều đó, tuy nhiên hiện nay, số tiền mà nhiều người bị mất trung bình là khoảng 1.500 USD. Số tiền này thường ở dưới dạng các khoản phí trả trước mà những kẻ lừa đảo nói là để đào tạo hoặc những thứ khác, đây là dấu hiệu đáng ngờ cần phải cảnh giác.
Ông lưu ý rằng các đơn xin việc thường bao gồm những thông tin cá nhân rất nhạy cảm như tên, họ, số bảo hiểm xã hội, thông tin ngân hàng… mà đôi khi kẻ lừa đảo có thể lợi dụng để sử dụng ở những nơi khác.
Lừa đảo giả mạo danh tính có lẽ là dạng lừa đảo phổ biến nhất tại Canada và sự đóng góp của công nghệ tiên tiến, đặc biệt là AI đã giúp hoạt động lừa đảo này trở nên chuyên nghiệp và khó phát hiện hơn. Danh tính mạo nhận thường được sử dụng là các doanh nghiệp, tập đoàn có uy tín, hoặc các cơ quan nhà nước. Danh tính của các ngân hàng và các công ty dịch vụ viễn thông bị lợi dụng nhiều nhất.
Ông Paulo cho biết thêm có một điều mà tất cả mọi người cần phải luôn ghi nhớ đó là các ngân hàng hiếm khi gọi điện hoặc gửi tin nhắn cho bạn để buộc bạn phải tiết lộ thông tin cá nhân. Nếu ai đó có những cuộc gọi và tin nhắn với yêu cầu như vậy, hãy gọi điện thoại cho ngân hàng để xác nhận. Một nguyên tắc cơ bản khác là “đừng bao giờ nhấp vào bất cứ liên kết từ một nguồn mà bạn chưa từng thấy trước đây."
BBB có một công cụ theo dõi lừa đảo trên trang web của cơ quan này, cho phép người dùng tìm kiếm các vụ lừa đảo đã được báo cáo và tìm các nguồn lực để giúp họ tránh trở thành nạn nhân. Ngoài ra, công cụ này cũng cho phép người dùng báo cáo về các thông tin đáng ngờ có thể liên quan đến một vụ lừa đảo./.
Europol phối hợp quốc tế triệt phá nền tảng lừa đảo trên web đen, bắt giữ hàng trăm nghi phạm và ngăn chặn hoạt động tội phạm mạng quy mô lớn.