Liên tiếp ghi nhận các ca bệnh nguy kịch do não mô cầu

Từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh do não mô cầu liên tục có diễn biến phức tạp với nhiều ca mắc, gặp biến chứng nặng tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước như Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Lâm Đồng, An Giang. Điểm hình mới đây, tại đặc khu Phú Quốc ( tỉnh An Giang) ghi nhận một bé gái 11 tuổi, học sinh Trường Tiểu học Dương Đông 4, đã tử vong do mắc viêm não mô cầu. Kết quả xét nghiệm từ Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh xác định, bệnh nhi dương tính với vi khuẩn não mô cầu type B.

Theo điều tra bệnh sử, trước khi nhập viện khoảng 9 giờ, bé gái có biểu hiện sốt, mệt mỏi và đau đầu. Ban đầu gia đình nghĩ đây là cơn sốt thông thường nên chưa đưa trẻ đi khám. Tuy nhiên, gần thời điểm nhập viện, bệnh nhi sốt cao, xuất hiện ban tím toàn thân và khó thở, gia đình đã lập tức đưa trẻ đến Trung tâm Y tế Phú Quốc.

Khi tiếp nhận, bệnh nhi đã trong tình trạng nặng, có dấu hiệu sốc nhiễm trùng, huyết áp không đo được. Các y, bác sĩ tiến hành hồi sức tích cực theo phác đồ, nhưng tình trạng bệnh diễn tiến rất nhanh. Đến khoảng 15 giờ ngày 16/3, gia đình xin về nhà và bệnh nhi đã ngừng tim trên đường di chuyển.

Trước đó, ngày 12/3, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lâm Đồng thông tin về một học sinh 14 tuổi bị viêm màng não do não mô cầu, đáng chú ý, có tới 69 người tiếp xúc gần, bao gồm cả nhân viên Bet88013 com nổ hũ.

Tương tự, tại Vĩnh Long cũng ghi nhận một trường hợp bệnh nhân nữ 47 tuổi bị nhiễm trùng huyết, bệnh nhân  nhập viện trong tình trạng thở nhanh, huyết áp tụt, mạch nhanh nhẹ, tri giác lơ mơ, da nổi vết bầm tím kèm nhiều ban xuất huyết có dấu hiệu hoại tử. Kết quả xét nghiệm, bệnh nhân này dương tính với não mô cầu type B.

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, bệnh do não mô cầu diễn tiến rất nhanh, có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ và để lại di chứng nặng nề. Đây cũng là một trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam, thuộc nhóm B theo phân loại của Bộ Y tế do khả năng lây lan nhanh.

Bệnh thường gây hai thể chính: Viêm màng não (hơn 50% các ca) hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp (5 - 20%), thậm chí kết hợp cả hai. Một số trường hợp ít gặp hơn gồm viêm phổi (5 -15%), viêm kết mạc, viêm tai giữa, viêm thanh môn, viêm khớp, viêm niệu đạo, viêm màng ngoài tim.

Ngay cả khi được chẩn đoán sớm và chăm sóc tích cực, có từ 10 - 20% người bệnh vẫn tử vong và tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị. Đặc biệt với thể nhiễm khuẩn huyết, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 40%. Khoảng 20% người sống sót chịu các di chứng nặng nề như đoạn chi, chạy thận nhân tạo, co giật, động kinh, giảm thính lực, rối loạn thần kinh, suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và chất lượng sống.

Đáng lo ngại, dấu hiệu phát ban đặc trưng của bệnh do não mô cầu đôi khi không xuất hiện, khiến bệnh nhân bỏ lỡ “giai đoạn vàng” điều trị và thường nhập viện khi đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm trùng, ban hoại tử xuất huyết, làm tăng nguy cơ tử vong. Trong thể nhiễm trùng huyết tối cấp, thời gian từ khởi phát đến tử vong có thể chỉ 6-8 giờ nếu không được xử trí kịp thời.

Theo TS.BS Nguyễn An Nghĩa, Phó Trưởng khoa Nhiễm, Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1, não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, chỉ tồn tại ở người, cư trú tại niêm mạc mũi, hầu họng và lây chủ yếu qua đường hô hấp. Một số Bet88013 com Bảo mật tài khoản ghi nhận khả năng lây qua đường máu nhưng không phổ biến.

Bác sĩ An Nghĩa cũng cho biết thêm, trong cộng đồng luôn tồn tại nhóm người lành mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng, khiến việc kiểm soát bệnh khó khăn. Khoảng 10 - 20% dân số có thể mang trùng, trong dịch có thể tăng đến 50%, cao nhất ở thanh thiếu niên, trung bình 24%. Nguy cơ nhiễm bệnh tăng 500 - 800 lần khi tiếp xúc trực tiếp với ca bệnh.

Người dân cần chủ động các biện pháp phòng bệnh

Theo các chuyên gia Bet88013 com nổ hũ, bệnh não mô cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến nhất là trẻ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên và những người sinh sống trong môi trường tập thể đông đúc như nhà trẻ, trường học, ký túc xá, chung cư... Người cao tuổi và những người có cơ địa suy giảm miễn dịch cũng thuộc nhóm nguy cơ cao, cần đặc biệt lưu ý phòng bệnh.

Các Bet88013 com Bảo mật tài khoản cho thấy, thanh thiếu niên có tỷ lệ mắc não mô cầu có thể gấp 2 lần dân số chung. Nguyên nhân là do nhóm này thường sinh hoạt, vui chơi, học tập ở môi trường tập thể như nhà trọ, ký túc xá, doanh trại… và thường xuyên sử dụng vật dụng chung dễ làm lây lan mầm bệnh. Theo phân tích từ 89 Bet88013 com Bảo mật tài khoản tại 28 quốc gia, tỷ lệ mang mầm bệnh đạt đỉnh 23,7% ở tuổi 19, nghĩa là cứ 4 thanh thiếu niên thì có 1 người mang vi khuẩn mà không biết.

Phân tích về tình hình dịch tễ bệnh do não mô cầu, TS.BS. Nguyễn An Nghĩa cho biết, các nhóm huyết thanh não mô cầu thay đổi theo thời gian, khó dự báo trước, cũng chưa có dữ liệu đầy đủ về gánh nặng bệnh tật và dịch tễ các nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu ở Việt Nam.

Đáng chú ý, những năm gần đây Việt Nam đã ghi nhận sự xuất hiện của nhóm huyết thanh não mô cầu W, chủng đang có xu hướng gia tăng tại nhiều quốc gia, cho thấy bệnh vẫn còn diễn tiến phức tạp, khó lường và cần được giám sát chặt chẽ. Tổ chức Y tế Thế giới cũng khuyến cáo, phòng ngừa các ca bệnh và dịch bùng phát não mô cầu thông qua tiêm chủng là chiến lược kiểm soát tốt nhất.

Theo bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, với những bệnh có tốc độ diễn tiến nhanh như não mô cầu, việc chờ đến khi có ca bệnh mới hành động là quá muộn. Bởi vi khuẩn có thể âm thầm lưu hành trong cộng đồng, lây truyền qua tiếp xúc gần mà không có dấu hiệu rõ ràng. Khi ca bệnh được phát hiện cũng là lúc nguy cơ đã hiện hữu trong môi trường sống xung quanh. Trong bối cảnh tình hình dịch bệnh hiện nay, người dân nên chủ động tiêm càng sớm càng tốt để tạo miễn dịch bảo vệ.

BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết, để chủ động phòng bệnh, tiêm chủng vaccine được xem là chiến lược hiệu quả và bền vững nhất. Vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh, trong đó 6 nhóm A, B, C, Y, W-135 và X là nguyên nhân chính gây hơn 90% số ca bệnh trên toàn thế giới.

Hiện tại Việt Nam, 5 nhóm huyết thanh gây bệnh thường gặp gồm A, B, C, Y, W đều đã có vaccine phòng ngừa. Tại hệ thống tiêm chủng VNVC, các loại vaccine này được cung cấp đầy đủ, đáp ứng nhu cầu bảo vệ toàn diện cho mọi lứa tuổi, từ trẻ nhũ nhi, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người trưởng thành và người cao tuổi. Cụ thể, gồm 3 loại vaccine phòng các nhóm A, C, Y, W và 2 loại vaccine phòng nhóm B, cũng như kết hợp B và C.

Bác sĩ Chính nhấn mạnh, không có miễn dịch chéo giữa các nhóm huyết thanh não mô cầu, do đó người dân nên tiêm phối hợp vaccine nhóm B và nhóm A, C, Y, W để được bảo vệ toàn diện. Việc lựa chọn loại vaccine và lịch tiêm cần căn cứ vào lịch sử tiêm chủng, tình hình dịch tễ, độ tuổi và nhu cầu riêng của từng người.

Bên cạnh việc tiêm phòng, phụ huynh và người dân có thể giảm nguy cơ nhiễm não mô cầu bằng cách hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng hô hấp, rửa tay thường xuyên và giữ vệ sinh cá nhân, đồng thời mang khẩu trang nơi đông người, đặc biệt trong mùa giao mùa. Việc duy trì không gian sống và học tập thông thoáng, sạch sẽ cũng giúp hạn chế sự lây lan của vi khuẩn. Ngoài ra, cần theo dõi sức khỏe hàng ngày và kịp thời đến cơ sở Bet88013 com nổ hũ nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, buồn nôn hoặc phát ban.

Theo Bộ Y tế, từ đầu năm 2026 đến nay, Việt Nam ghi nhận các ca mắc viêm màng não mô cầu tại các tỉnh thành như Hà Nội, Hà Tĩnh và Lào Cai. Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây qua đường hô hấp, diễn tiến nhanh và có tỷ lệ tử vong cao nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Trong bối cảnh thời tiết Đông Xuân, nhu cầu đi lại, giao lưu tăng cùng với mùa lễ hội 2026, nguy cơ mắc bệnh của người dân là rất cao.

Trước tình hình dịch bệnh, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cũng có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ sở Bet88013 com nổ hũ tăng cường giám sát, phát hiện ca bệnh mới; điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, điều trị dự phòng, theo dõi người tiếp xúc gần và triển khai biện pháp xử lý ổ dịch.

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương cần đẩy mạnh truyền thông phòng bệnh, tổ chức thu dung, chẩn đoán sớm, cách ly, điều trị tích cực, hạn chế tối đa biến chứng nặng và tử vong, thực hiện nghiêm biện pháp phòng lây nhiễm, tập huấn nâng cao năng lực cán bộ Bet88013 com nổ hũ, đồng thời báo cáo đầy đủ các ca bệnh và ổ dịch theo quy định.