Thủ tướng Benjamin Netanyahu gần đây xuất hiện trong một quán càphê ở Jerusalem, cầm tách càphê và nói chuyện trực tiếp trước máy quay. Ban đầu, video trông giống như một trong những clip mạng xã hội thường thấy của ông, nhằm trấn an công chúng Israel trong thời chiến.
Tuy nhiên, ông Netanyahu đã mỉm cười và trực tiếp nhắc đến tin đồn lan truyền trên mạng rằng ông đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công tên lửa của Iran, với mục đích bác bỏ tin đồn này. Ông thậm chí còn đùa về tin đồn, nói chuyện như thể mức độ phi lý của nó là hiển nhiên.
Nhưng video không chấm dứt được sự suy đoán. Chỉ sau vài giờ, nhiều bài đăng khác đã phân tích clip từng khung hình, có người cho rằng video là sản phẩm AI, có người chỉ ra những “bất thường” như chuyển động của tách cà phê, hình ảnh mờ nhòe hay sự thay đổi hình dạng răng, bàn tay làm dấy lên nghi ngờ về tính xác thực.
Trong bối cảnh chiến tranh thông tin liên quan đến xung đột với Iran, ngay cả việc chứng minh bạn còn sống cũng có thể trở thành một phần của chu trình thông tin sai lệch.
Trên mạng xã hội, hình ảnh giả và video AI lan truyền cùng với các tư liệu thực tế - từ cảnh tên lửa tấn công giả tưởng ở Tel Aviv, những hình ảnh lãnh đạo thế giới nhảy múa cùng nhau, đến cảnh chiến trường bị tàn phá được dựng lên. Kết quả là một cảm giác bất định ngày càng gia tăng: Cái gì là thật, cái gì là giả, và làm sao phân biệt?
Theo Tehilla Shwartz Altshuler, nghiên cứu cấp cao về chính sách truyền thông và công nghệ tại Viện Dân chủ Israel, hiện tượng này phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong cách thông tin di chuyển qua các hệ sinh thái kỹ thuật số.
Bà nhận định sau các vụ tấn công của Hamas ngày 7/10/023, Israel trải qua “cuộc chiến số” đầu tiên, khi thông tin lan truyền trên mạng xã hội với tốc độ chưa từng có.
Ngày nay, chỉ hai năm rưỡi sau, môi trường thông tin còn phát triển hơn nữa. Nội dung sai lệch trước đây thường dựa trên hình ảnh bị chú thích sai hoặc tư liệu tái sử dụng, nhưng AI tạo ra cảnh hoàn toàn mới, từ những video mô phỏng tấn công tên lửa đến hình ảnh lãnh đạo giả mạo.
Dù còn thô sơ, các video AI đã được cả các BET88 Ha Noi gia và nhà nước sử dụng trong chiến lược thông tin. Một số người sản xuất video chiến tranh AI hiện không hẳn vì BET88 Ha Noi mà vì lợi nhuận quảng cáo, khiến nội dung giả càng lan rộng.
Các chuyên gia cảnh báo rằng, khi nội dung AI trở nên tinh vi hơn, việc phân biệt thật - giả sẽ ngày càng khó. Điều này ảnh hưởng không chỉ tới báo chí mà còn tới các cơ chế xã hội và nền tảng dân chủ: nếu hình ảnh và video không còn đáng tin, niềm tin vào thông tin, thị trường, thậm chí là chính quyền sẽ bị thử thách.
Trong bối cảnh đó, những khoảnh khắc như video của Thủ tướng Netanyahu - xuất hiện trước công chúng không chỉ để phát ngôn mà còn để chứng minh sự tồn tại của mình - có thể trở nên phổ biến. Trong một cuộc chiến mà tên lửa AI giả có thể xuất hiện cùng với cảnh quay thực tế, ranh giới giữa chứng cứ và dàn dựng ngày càng mong manh.
Sương mù chiến tranh có thể đang được sản xuất. Và trong một thế giới nơi hình ảnh có thể được tạo ra dễ dàng như khi quay phim, “nhìn thấy” không còn đồng nghĩa với “tin tưởng”./.
Theo các chuyên gia, sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ khiến việc nhận diện nội dung giả trở nên khó khăn hơn mà còn làm thay đổi cách thông tin được tạo ra và lan truyền trong xã hội.