Sau hợp nhất, Hải Phòng đang tăng tốc triển khai quy hoạch với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, mở ra không gian phát triển mới cho đô thị cảng.

Hàng loạt dự án trọng điểm được thúc đẩy mạnh mẽ, hạ tầng chiến lược được đầu tư đồng bộ, cùng định hướng mở rộng đô thị theo hướng hiện đại, sinh thái và thông minh.

Trên nền tảng đó, thành phố từng bước hiện thực hóa mục tiêu vươn lên trở thành trung tâm kinh tế, logistics và đô thị năng động hàng đầu khu vực.

Quy hoạch đi trước

Sau hợp nhất, Hải Phòng xác định phát triển hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tăng cường kết nối quốc tế, liên vùng và nội vùng, tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội.

Về kết nối quốc tế, thành phố tiếp tục phát triển hệ thống cảng biển, hoàn thiện các bến còn lại của Cảng Lạch Huyện, đồng thời triển khai xây dựng Cảng Nam Đồ Sơn.

Mục tiêu đến năm 2030 đạt công suất 380 triệu tấn, đến năm 2050 đạt khoảng 600 triệu tấn. Cùng với đó, thành phố tập trung nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Cát Bi từ công suất 2,5 triệu hành khách/năm lên khoảng 18 triệu hành khách/năm vào năm 2050, với sản lượng hàng hóa đạt 500.000 tấn/năm.

Đồng thời, mở rộng các tuyến hàng hải, hàng không, hướng tới xây dựng trung tâm logistics gắn với cảng biển và hàng không, phấn đấu đưa cảng Hải Phòng vào top 10 cảng biển thế giới.

Về đường sắt, Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện tuyến hiện có, khai thác hiệu quả tuyến Vân Nam-Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, đồng thời hình thành hành lang vận tải kết nối Tây Nam Trung Quốc qua các tuyến Đồng Hưng-Móng Cái-Hạ Long-Hải Phòng.

Ở kết nối liên vùng, thành phố triển khai tuyến cao tốc Thanh Hóa-Ninh Bình- Hải Phòng (đoạn qua Hải Phòng dài 30 km, tổng vốn khoảng 13.500 tỷ đồng), đồng thời phát triển hệ thống cầu kết nối với Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên và các tuyến giao thông liên tỉnh.

Sau hợp nhất, Hải Phòng quy hoạch các tuyến giao thông chiến lược tạo hành lang kinh tế mới gồm: tuyến đường Đông-Tây dài 24km, lộ giới 110m, tổng vốn khoảng 20.000 tỷ đồng; tuyến Gia Bình-Lạch Huyện dài 46km, lộ giới 68 m, tổng vốn khoảng 42.000 tỷ đồng; tuyến nối sân bay Gia Bình với đại lộ Võ Nguyên Giáp dài 9km, lộ giới 55m, tổng vốn khoảng 5.000 tỷ đồng.

Về kết nối nội vùng, thành phố tập trung hoàn thiện khoảng 6.000km đường trục chính hiện hữu và đầu tư xây dựng thêm khoảng 2.000 km đường nội vùng đến năm 2030, bảo đảm kết nối các khu công nghiệp, đô thị và các khu phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng).

Đồng thời, khai thác hiệu quả 800km đường thủy nội địa, tiếp tục quy hoạch phát triển các tuyến vận tải trên các sông Văn Úc, Lạch Tray, Thái Bình, Bạch Đằng, hình thành các “đại lộ vận tải đường thủy.”

Trong định hướng phát triển đô thị, Hải Phòng quy hoạch hệ thống giao thông công cộng hiện đại, bao gồm đường sắt đô thị, metro ngầm và trên cao gắn với các trung tâm kinh tế.

Thành phố phát triển các khu đô thị theo mô hình TOD dọc các tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng và tuyến cao tốc Hà Nội-Bắc Ninh-Hải Phòng-Quảng Ninh, với ba khu TOD quy mô lớn: TOD Nam Hải Phòng khoảng 500-1.000ha; TOD Nam Hải Dương khoảng 1.000-2.000 ha; TOD Ninh Xá khoảng 500- 1.000ha.

Song song đó, thành phố thúc đẩy phát triển giao thông xanh, nâng tỷ lệ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt lên khoảng 50% vào năm 2050, ưu tiên xe buýt điện, hạ tầng trạm sạc và bãi đỗ xe.

Tổng thể, mạng lưới giao thông Hải Phòng được quy hoạch theo hướng đa phương thức, hiện đại, kết nối chặt chẽ giữa cảng biển, hàng không, đường sắt, đường bộ và đường thủy, tạo nền tảng để thành phố trở thành trung tâm logistics, cảng biển và giao thông chiến lược của khu vực và cả nước.

Theo Thạc sỹ, Kiến trúc sư Nguyễn Hồng Thái, nguyên Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hải Phòng, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hải Phòng, Ủy viên Ban chấp hành Hội quy hoạch phát triển đô thị thành phố Hải Phòng, việc quy hoạch lại Hải Phòng sau sáp nhập được xây dựng trên cơ sở xác định rõ vị thế mới của thành phố trong hệ thống đô thị quốc gia và liên kết vùng. Hải Phòng được định hướng phát triển theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, gắn với các hành lang kinh tế và chuỗi giá trị đặc thù như du lịch sinh thái, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển. Quy hoạch này không chỉ khai thác hiệu quả tiềm năng không gian, đất đai mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững, nâng cao chất lượng đô thị và đời sống người dân.

Mở rộng không gian kinh tế

Ông Lê Ngọc Châu, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng nhấn mạnh, để triển khai hiệu quả quy hoạch, thành phố tập trung thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp trọng tâm, bảo đảm tính khả thi và tạo động lực phát triển bền vững.

Trước hết, Hải Phòng đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển.

Trên cơ sở đó, xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Thành phố tập trung phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy liên kết vùng; đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, thu hút đầu tư trong và ngoài nước, phấn đấu thu hút từ 5-6 tỷ USD mỗi năm.

Trong nhiệm kỳ, xây dựng danh mục khoảng 1.500 dự án với tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 2,5 triệu tỷ đồng; đồng thời tập trung xử lý 151 dự án tồn đọng với tổng vốn khoảng 62 nghìn tỷ đồng nhằm khơi thông nguồn lực.

Cùng với đó, Hải Phòng triển khai danh mục 48 dự án trọng điểm giai đoạn 2025-2030 với tổng vốn dự kiến khoảng 500 nghìn tỷ đồng, cùng 13 quy hoạch, đề án lớn.

Chương trình hành động xác định 12 nhiệm vụ chủ yếu, cụ thể hóa thành 216 nhiệm vụ để tổ chức thực hiện, bảo đảm dễ theo dõi, kiểm tra và giám sát.

Trong phát triển đô thị, thành phố thực hiện chỉnh trang đô thị cũ, xử lý 177 khu chung cư xuống cấp, di dời khoảng 6.000 hộ dân; đồng thời xây dựng 33.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030.

Các khu đô thị mới được phát triển theo hướng hiện đại, thông minh, sinh thái, gắn với mô hình TOD và hệ thống giao thông công cộng, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và diện mạo đô thị Hải Phòng.

Song song với các giải pháp đồng bộ, Hải Phòng đang đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm với kịch bản được cụ thể hóa theo từng tuần, từng tháng và hàng quý.

Theo Thạc sỹ, Kiến trúc sư Nguyễn Hồng Thái, nguyên Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hải Phòng, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hải Phòng, việc thành phố đẩy nhanh các dự án trọng điểm, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông, đang đóng vai trò then chốt trong hiện thực hóa quy hoạch mới sau sáp nhập.

Ông cho rằng Hải Phòng xác định hệ thống hạ tầng giao thông là “huyết mạch,” vì vậy đang tập trung nguồn lực để phát triển đồng bộ các loại hình giao thông đối ngoại như đường bộ, đường sắt, đường biển, đường sông và hàng không, qua đó tăng cường kết nối liên vùng và quốc tế.

Cùng với đó, các dự án giao thông đô thị, giao thông nội vùng cũng được triển khai theo hướng hiện đại, liên kết chặt chẽ giữa các trung tâm và đô thị vệ tinh.

Đáng chú ý, việc phát triển đô thị theo mô hình TOD đang được định hướng rõ nét, góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Theo ông Thái, nếu các dự án này được triển khai đúng tiến độ, Hải Phòng sẽ tạo được bước đột phá mạnh mẽ về không gian phát triển và năng lực cạnh tranh trong thời gian tới./.