Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, thực tế này làm dấy lên những lo ngại lớn về việc sinh viên sử dụng AI để gian lận trong làm bài tập và bài thi. Giới chuyên gia phân tích nguy cơ còn lớn hơn nhiều vì ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy việc sử dụng AI có thể làm suy yếu nỗ lực cần thiết cho việc học sâu và bền vững. Cái gọi là “chuyển giao nhận thức” từ con người sang AI đặc biệt rủi ro đối với những học sinh nhỏ tuổi vì các em vẫn đang xây dựng kiến thức và kỹ năng cơ bản.
Giới chuyên gia đã nêu bật một hiện tượng được gọi là “nghịch lý hiệu suất”. Đây là hiện tượng mà hiệu suất học tập trong thời gian ngắn của học sinh có thể được cải thiện nhờ sự hỗ trợ của AI, nhưng trong thời gian dài, hiệu suất học tập đó sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực. Nói cách khác, khi làm bài tập trên lớp, các em dường như giải được các bài toán một cách hiệu quả hơn nhờ sử dụng AI, song khả năng học tập thực tế của các em bị giảm sút nghiêm trọng nếu không được dùng AI.
Những phát hiện này cho thấy mặc dù AI có thể thúc đẩy kết quả tức thì, nhưng cũng có thể làm giảm bớt kiến thức bền vững, vốn là mục tiêu thực sự của giáo dục. Trong khi đó, học sinh có thể đánh giá quá cao mức độ mà các em đã học được, khiến AI mang lại cho các em ảo tưởng về năng lực.
Các em học sinh ít có khả năng lập kế hoạch, theo dõi và sửa bài làm của mình hơn bởi AI đang làm điều đó thay cho các em. Tình trạng này tạo ra một vòng luẩn quẩn, trong đó các câu trả lời do AI tạo ra làm xói mòn nền tảng kiến thức thực tế của học sinh, khiến các em phụ thuộc nhiều hơn vào công cụ và ít có khả năng đánh giá độ chính xác trong tương lai, đồng thời làm mai một tư duy phản biện của học sinh – vốn được coi là một kỹ năng gắn bó mật thiết với kiến thức.
Để giải quyết vấn đề này, giới chuyên gia khuyến nghị các trường Trang Bet88 Chính thức #1 2026 +88k và giáo viên cần chuyển từ việc coi AI như một “người đưa ra câu trả lời duy nhất” sang sử dụng nó như một đối tác trong tư duy và học tập.
Có 2 cách chính để làm điều này. Thứ nhất, sử dụng AI để giảm tải các nhiệm vụ không cần thiết, chẳng hạn như kiểm tra ngữ pháp hoặc định dạng trích dẫn, giúp giải phóng tinh thần để tập trung vào việc học, tuy nhiên không nên dựa vào AI để nói cho sinh viên biết phải suy nghĩ điều gì hoặc suy nghĩ như thế nào. Thứ hai là sử dụng AI như một “tấm gương nhận thức”. Thay vì đưa ra câu trả lời, AI đặt ra các câu hỏi làm rõ, buộc sinh viên phải tham gia vào việc giải thích, giúp họ xây dựng kiến thức lâu dài.
Quan trọng nhất, việc phát triển các công cụ AI phải tập trung vào việc hỗ trợ và xây dựng năng lực của giáo viên, chứ không chỉ là hiệu suất tức thời của học sinh. Dù AI có mạnh mẽ đến đâu, học sinh chỉ học tốt hơn khi được tiếp thu kiến thức trực tiếp từ giáo viên.
Giới chuyên gia cho rằng hệ thống giáo dục cần giúp học sinh hiểu và chấp nhận thực tế là học tập lâu dài cần thời gian và nỗ lực. Nếu AI được sử dụng để thay thế quá trình học tập vất vả, sẽ có nguy cơ làm suy giảm các kỹ năng nhận thức. Mục tiêu ở đây không phải là bảo vệ học sinh khỏi AI, mà là chuẩn bị cho việc thích ứng.
