Ngày 18/3, Cúp bóng chuyền Hoa Lư sẽ khởi tranh và giữa tháng 6, giai đoạn 1 của giải vô địch quốc gia bóng chuyền bắt đầu, kế tiếp là Cúp Hùng Vương dành cho nhóm 4 đội đứng đầu giai đoạn 1. Thoạt tiên, bầu không khí thi đấu ấy rất tích cực, nhưng trên thực tế, đời sống bóng chuyền vẫn khá nặng về yếu tố chuyên môn trong khi các yếu tố khác thì vẫn chưa tăng được giá trị.

Số lượng giải và trận đấu của bóng chuyền đỉnh cao không hề ít nếu so với các môn khác ngoài bóng đá. Tầm 20-30 trận/năm là con số lý tưởng. Các VĐV nữ thậm chí còn chơi nhiều hơn trong màu áo CLB cũng như đội tuyển quốc gia do có thêm các giải quốc tế như VTV Cup (trong nước), AVC Cup, AVC Champions League, SEA V- League… Nhưng như đã nói, các con số đó vẫn thuần túy chuyên môn, trong khi các hoạt động kinh tế thể thao vẫn đi sau các bước tiến thành tích.

Đơn cử như 2 giải Cúp (Hoa Lư và Hùng Vương) đều diễn ra ở 2 địa điểm cố định suốt 20 năm qua (Ninh Bình và Phú Thọ). Giải VĐQG cũng thi đấu theo thể thức tập trung, nên dù có nhiều sự kiện thì mức độ quảng bá lại không tăng bao nhiêu so với trước đây. Bản thân giải VĐQG cũng thường chọn các địa điểm quen thuộc để đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật (ví dụ NTĐ Đông Anh, Hà Nội, tổ chức nhiều năm liền).

Nói cách khác, một trong những chi tiết quan trọng để khởi động một kế hoạch tiếp thị đó là độ phủ của bóng chuyền thì đã gặp vấn đề "kỹ thuật". Giới hâm mộ có thể "biết" về các giải đấu nhưng lại không có cơ hội để tiếp cận trực tiếp. Rồi ngay cả những giải đấu quốc tế có đội tuyển quốc gia tham dự, cũng thường chọn những điểm thi đấu quen thuộc kể trên.

Kế đến, là câu chuyện về truyền hình. Chủ tịch Liên đoàn bóng chuyền hiện tại là một lãnh đạo VTVcab, đơn vị gần như "độc quyền" phát sóng các giải đấu bóng chuyền. Tất nhiên, được một đơn vị VTVcab "ưu ái" thì cũng tốt, nhất là giai đoạn trước đây, khi việc truyền hình trực tiếp thể thao với độ phủ toàn quốc là không phải môn nào cũng làm được. Nhưng hiện tại mọi thứ đã thay đổi, cách tiếp cận của khán giả cũng khác hơn rất nhiều, và việc được "ưu ái" trên sóng VTVcab chưa chắc đã là cách quảng bá hoặc khai thác thương mại tốt hơn những hình thức khác.

Như vậy, ở 2 yếu tố kỹ thuật đầu tiên trong phương án về "kinh tế thể thao" của bóng chuyền, đã gặp những trở ngại hoàn toàn chủ quan. Từ giải đấu cho đến việc khai thác bản quyền, đều là chuyện nội bộ. Cũng vì thế, không ai ngạc nhiên khi tên tuổi các nhà tài trợ lâu nay của bóng chuyền cũng khá quen thuộc, với các thương hiệu phân bón và… ngân hàng, dù ở góc độ marketing, sẽ thấy có "sai số" về tệp khách hàng của bóng chuyền. Đơn giản là vì, những nhà tài trợ ấy cũng là "người nhà" của bóng chuyền suốt 2 thập niên qua.

Còn nhớ gần 30 năm trước, bóng chuyền là môn đầu tiên ở Việt Nam hình thành các giải đấu Cúp "thương mại", tức là tạo ra sự kiện để thu hút tài trợ. Bóng chuyền cũng là môn đầu tiên chủ động tham gia và đăng cai các giải quốc tế. Giải VĐQG khi đó gần như luân phiên thi đấu khắp đất nước, tạo ra một bầu không khí thực sự cuồng nhiệt. Và như đã biết, thời điểm đó, mỗi đội bóng chuyền là một doanh nghiệp (dù đa số là Công ty quốc doanh).

Theo chia sẻ từ Tổng thư ký LĐBC Việt Nam, Lê Trí Trường, thì Liên đoàn rất quyết tâm để tạo đột phá trong việc khai thác kinh tế từ hoạt động thi đấu. Việc rút xuống còn 8 đội nam, 8 đội nữ ở giải VĐQG là một trong những cách để tăng chất lượng thi đấu, thu hút sự quan tâm của công chúng, tạo những điểm nhấn cạnh tranh cho giải vô địch.

Hy vọng là tinh thần đó sẽ được tiếp nối để bóng chuyền có thể tạo ra thêm những giải đấu có sự linh hoạt hơn về thời gian, địa điểm thi đấu cũng như cách thức quảng bá, tiếp cận khán giả.

Dự kiến quý 2 năm nay, Liên đoàn bóng chuyền sẽ tổ chức Đại hội nhiệm kỳ mới, điều lẽ ra phải làm vào cuối năm 2025 nhưng chậm trễ vì khâu nhân sự. Mong là bóng chuyền sẽ có thêm những chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, tiếp thị tham gia để khai thác được lợi thế mà môn chơi này đang có.