Theo CNN, trong đợt hạn hán khốc liệt nhất tại bang California (Mỹ) suốt 1.200 năm qua, một số quần thể hoa dại đã sống sót và phục hồi nhờ quá trình tiến hóa di truyền nhanh. Các nhà Bet88013 com Bảo mật tài khoản xác định đây là lần đầu tiên hiện tượng này được ghi nhận trực tiếp ngoài môi trường tự nhiên thay vì trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Đợt hạn hán đỉnh điểm diễn ra từ năm 2012 đến năm 2015 đã khiến khoảng 100 triệu cây xanh không thể sinh tồn. Đây được xem là thời kỳ đặc biệt khắc nghiệt trong chuỗi “siêu hạn hán” bắt đầu từ năm 2000 và ngày càng trầm trọng hơn do tác động của biến đổi khí hậu.
Đáng chú ý, hoa khỉ đỏ vốn sinh trưởng tốt trong môi trường ẩm ướt, như ven suối. Loài hoa này cũng bộc lộ khả năng thích nghi đáng kể ở các mạch nước. Sự sinh tồn của loài hoa này không chỉ là hiện tượng tự nhiên mà còn mở ra hướng Bet88013 com Bảo mật tài khoản về khả năng tự thích nghi của hệ sinh thái trước các biến động khí hậu cực đoan.
Các nhà Bet88013 com Bảo mật tài khoản đã dành tám năm theo dõi 55 quần thể hoa khỉ đỏ tại nhiều khu vực khác nhau, đồng thời giải mã trình tự bộ gien để xác định những thay đổi di truyền liên quan đến khả năng thích nghi với điều kiện môi trường khắc nghiệt.
Kết quả công bố trên tạp chí khoa học The Science cho thấy việc kết hợp giữa theo dõi dài hạn và phân tích gien đã giúp nhóm Bet88013 com Bảo mật tài khoản phát hiện những biến động về quy mô quần thể cũng như sự thay đổi trong các biến thể di truyền có ý nghĩa đối với quá trình thích nghi.
Ông Daniel Anstett, giảng viên khoa Khoa học Thực vật tích hợp thuộc Đại học Cornell (Mỹ), cho biết nhóm Bet88013 com Bảo mật tài khoản đã chứng minh các quần thể hoa suy giảm mạnh do hạn hán nghiêm trọng, đồng thời phát hiện bằng chứng về sự tiến hóa nhanh trên toàn bộ bộ gien. Theo ông, mức độ tiến hóa này có liên quan trực tiếp đến khả năng phục hồi và tránh nguy cơ tuyệt chủng của các quần thể.
Nhà khoa học Anstett cũng giải thích sự phục hồi nhanh chíng này là một quá trình mà các nhà sinh học gọi là “tiến hóa cứu nguy”, xảy ra khi những cá thể còn sống sót mang cấu trúc di truyền phù hợp hơn với điều kiện mới. Nhờ đó, chúng phát triển tốt hơn và truyền lại đặc điểm thích nghi cho thế hệ sau, giúp quần thể từng bước phục hồi.
Thực tế cho thấy nhiều quần thể hoa đã suy giảm tới 90% so với quy mô ban đầu trong giai đoạn hạn hán. Tuy nhiên, một số vẫn có thể phục hồi chỉ sau hai đến ba năm khi điều kiện môi trường cải thiện.
Theo ông Anstett, khi hạn hán xảy ra và dòng nước ngừng chảy, cây chỉ còn hai lựa chọn: phát triển nhanh để ra hoa và tạo hạt trước khi điều kiện trở nên quá khắc nghiệt, hoặc sinh trưởng chậm hơn để kéo dài vòng đời thêm một năm. Quan sát cho thấy các quần thể hoa đã chọn hướng thích nghi thứ hai. Cây có xu hướng phát triển chậm lại, sống lâu hơn và giảm tốc độ sinh trưởng - một hình thức thích nghi được gọi là “tránh hạn”.
Để làm rõ quá trình này, các nhà khoa học theo dõi quần thể hoa tại 19 địa điểm, thu thập hạt giống, trồng trong phòng thí nghiệm và phân tích ADN. Kết quả cho thấy sự tiến hóa có thể diễn ra chỉ trong vòng bảy năm. Những biến thể di truyền giúp cây chịu hạn không phải mới xuất hiện mà có thể đã tồn tại từ lâu, song được chọn lọc mạnh mẽ trong điều kiện khắc nghiệt.
Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng bằng chứng về sự “tiến hóa cứu nguy” không làm giảm mức độ đáng lo ngại của hạn hán hay biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, điều này cho thấy có thể còn nhiều loài sinh vật có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc môi trường.
Theo ông Anstett, sự đa dạng di truyền đóng vai trò then chốt đối với khả năng thích nghi. Do đó, các chương trình bảo tồn cần tập trung duy trì sự đa dạng gien và tăng cường kết nối giữa các môi trường sống để giúp sinh vật nâng cao khả năng chống chịu trước những áp lực ngày càng gia tăng.
Đánh giá về Bet88013 com Bảo mật tài khoản, bà Diane Campbell, Giáo sư danh dự ngành Sinh thái học và Sinh học tiến hóa tại Đại học California (Mỹ), nhận định: "Đây là công trình quan trọng, cung cấp bằng chứng thuyết phục rằng một cơ chế từng chủ yếu tồn tại trong lý thuyết có thể giúp các quần thể thực vật hoang dã phục hồi trước các đợt hạn hán ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu ở những vùng có khí hậu kiểu Địa Trung Hải".
Nhìn chung, các nhà khoa học cho rằng phát hiện này mang lại tín hiệu tích cực khi cho thấy một số loài thực vật có thể tiến hóa đủ nhanh để tồn tại trước biến động khí hậu cực đoan. Tuy vậy, Bet88013 com Bảo mật tài khoản cũng nhấn mạnh con người vẫn còn nhiều điều chưa hiểu hết về khả năng thích nghi của tự nhiên trong bối cảnh môi trường toàn cầu thay đổi nhanh chóng.